ދުނިޔެ

އީބޯލާ ވެކްސިން އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތް އިންޑިއާއިން އަވަސްކޮށްފި

ޙުސައިން އިބްރާހީމް ، ދެން އޮންލައިން

ޑިމޮކްރެޓިކް ރިޕަބްލިކް އޮފް ކޮންގޯ (ޑީއާރްސީ) ގައި 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި މަހުގެ މެދުތެރޭގައި ފެތުރެން ފެށި ނުރައްކާތެރި އީބޯލާ ވައިރަހާ ދެކޮޅަށް ބޭނުންކުރާނެ ވެކްސިނެއް އުފެއްދުމުގެ މުހިންމު މަސައްކަތް، ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާ (ޑަބްލިއުއެޗްއޯ) އާއި އެފްރިކާ ސީޑީސީގެ އެހީތެރިކަމާއެކު އިންޑިއާއިން ފަށައިފިއެވެ. ކޮންގޯގައި މި ބަލި ފެތުރެމުންދާތީ، ޚާއްސަކޮށް މެދުތެރޭ އެފްރިކާގެ ގައުމުތަކުގައި ބަލި ފެތުރުމުގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވެ، ގިނަ ގައުމުތަކަކުން ވަނީ ބޯޑަރު ކޮންޓްރޯލްތައް ވަރުގަދަކޮށް ބަލިމީހުން ދެނެގަތުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް ހަރުކަށިކޮށްފައެވެ.

މި ބަލިމަޑުކަމަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރެއްގައި ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ އާންމު ސިއްހަތުގެ ކުއްލި ނުރައްކަލެއް ކަމަށް ޑަބްލިއުއެޗްއޯއިން މެއި މަހު ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ. މިއާއެކު، ގައުމުތައް ހުރަސްކޮށް މީހުން ދަތުރުކުރާ މިންވަރު މޮނިޓަރކޮށް، ބަލި ފެތުރުން ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށް ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ މުހިންމުކަން ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ. މިހާރު ގިނަ ގައުމުތަކަކުން ވަނީ ޝައްކުކުރެވޭ ކޭސްތައް ދެނެގަނެ، އެކަން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށްޓަކައި ސްކްރީން ކުރުމުގެ އުސޫލުތައް މުރާޖައާކޮށްފައެވެ.

ސީރަމް އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް އިންޑިއާ (އެސްއައިއައި) އިން އޮކްސްފޯޑް ޔުނިވާސިޓީ އަދި ސީއީޕީއައި އާ ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރަމުން ދަނީ އީބޯލާ ވައިރަހުގެ 'ބުންޑިބުގްޔޯ' ވޭރިއަންޓަށް އަމާޒުކޮށްގެން އާ ވެކްސިނެއް (ސީއެޗްއޭޑީއޯއެކްސް1 ބީޑީބީވީ) ތަރައްގީކުރުމަށެވެ. މި ވަކި ވޭރިއަންޓަށް ފާސްކޮށްފައިވާ ވެކްސިނެއް މިހާތަނަށް ހޯދިފައި ނުވާއިރު، އެސްއައިއައި އިން ދަނީ ވައިރަލް ވެކްޓަރ ޕްލެޓްފޯމް ބޭނުންކޮށްގެން ވެކްސިން އުފެއްދުން އަވަސްކުރަމުންނެވެ. މިއީ އޮކްސްފޯޑް އަދި އެސްޓްރާޒެނެކާގެ ކޮވިޑް-19 ވެކްސިން އުފެއްދުމުގައިވެސް ބޭނުންކުރި ޓެކްނޮލޮޖީއެވެ. މި ޓެކްނޮލޮޖީގެ ސަބަބުން ކްލިނިކަލް ފެންވަރުގެ މެޓީރިއަލް ތައްޔާރުވުމާއެކު، އަވަހަށް ވެކްސިން އުފައްދާ މިންވަރު އިތުރުކުރެވޭނެއެވެ. ޑަބްލިއުއެޗްއޯއިން މި ވެކްސިންގެ އެސެސްމަންޓް މަރުހަލާ އަވަސްކޮށްދީފައިވާއިރު، ޓެސްޓުކުރުމަށް ބޭނުންވާ ޑޯޒްތައް ވަރަށް އަވަހަށް ލިބޭނެކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

އިންޑިއާގެ ތައްޔާރީތަކަށް ބަލާއިރު، އެ ގައުމުން އަދި މިހާތަނަށް އީބޯލާގެ އެއްވެސް އެކްޓިވް ކޭސްއެއް ރިޕޯޓުކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް، ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުން އިންޑިއާގެ ސިއްހީ އިދާރާތަކުންނާއި އެއާޕޯޓުތަކުން ވަނީ ޚާއްސަ ފެސިލިޓީތައް ހައި އެލާޓަށް ގެނެސްފައެވެ. އަދި ޑީއާރްސީ އާއި ޔޫގަންޑާ ފަދަ ބަލި ފެތުރެމުންދާ ސަރަހައްދުތަކުން އަންނަ މީހުން ސްކްރީންކޮށް، ޝައްކުކުރެވޭ މީހުން އެކަހެރިކުރުމުގެ އުސޫލުތައް ވަނީ ގާއިމުކޮށްފައެވެ.

ކުރީގެ ތަޖުރިބާތަކަށް ބަލައި، މި ބަލިމަޑުކަން އެތައް އަހަރަކަށް ދެމިގެންދިޔަ ނުދިނުމަށްޓަކައި ސައިންސްވެރިންނާއި ވެކްސިން އުފައްދާ ކުންފުނިތަކުން ދަނީ ވެކްސިން ފަރުމާކޮށް، ޓެސްޓުކޮށް، އުފެއްދުމަށް އަވަސްވެގަނެފައެވެ. ދުނިޔޭގެ ސިއްހީ މާހިރުން ވެސް ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި އީބޯލާ އަކީ މުޅި ދުނިޔެއަށް އޮތް ނުރައްކަލެކެވެ.

ޑަބްލިއުއެޗްއޯގެ ޑިރެކްޓަރ-ޖެނެރަލް ޓެޑްރޯސް އަދަނޮމް ގެބްރެޔެސުސް ޑީއާރްސީގެ އިޓޫރީ ޕްރޮވިންސަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅަށްފަހު ވިދާޅުވީ، "ބުންޑިބުގްޔޯ ވެކްސިނެއްގެ ސަބަބުން މި ބަލިމަޑުކަން ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށް އެހީތެރިވެދީ، އަދި ކުރިމަގުގައި އަތުވެދާނެ ބަލިމަޑުކަމަކަށް ތައްޔާރުވުމުގެ ގާބިލުކަން އިތުރުވެގެންދާނެ" ކަމަށެވެ. ގޮންޖެހުންތަކެއް ހުރި ނަމަވެސް، މި ބަލިމަޑުކަން ހުއްޓުވޭނެކަމުގެ ޔަގީންކަން އޭނާ ފާޅުކުރެއްވިއެވެ. އެފްރިކާ ސީޑީސީގެ ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ޖީން ކަސޭޔާ ފަހުން ވަނީ މި ވެކްސިން އުފައްދާނީ އިންޑިއާގެ ސީރަމް އިންސްޓިޓިއުޓުންކަން ކަށަވަރުކޮށްދެއްވާފައެވެ. މިއީ ސިއްހީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކޮށްދީ، ބަލި ފެތުރުން ހުއްޓުވުމަށް އޮތް އިތުބާރު ބޮޑުވެގެންދާނެ ކަމެއްކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

ސިއްހީ ރިޕޯޓުތައް ބުނާގޮތުން، ޑީއާރްސީ އަދި ޔޫގަންޑާގައި ބަލި ފެތުރެން ފެށިފަހުން 1،500 އަށްވުރެ ގިނަ ޝައްކުކުރެވޭ ކޭސް ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާއިރު، 650 މީހުން ވަނީ މަރުވެފައެވެ. މިފަހަރުގެ އައުޓްބްރޭކްގެ ސަބަބަކީ ފަހުން ހޯދި ބުންޑިބުގްޔޯ ވައިރަސް ކަމަށްވާއިރު، މިއީ ޒައިރޭ ވޭރިއަންޓަށްވުރެ ނުރައްކާ ކުޑަ ވައްތަރެކެވެ. ނަމަވެސް މިއަށް އަދި ފާސްކޮށްފައިވާ ވެކްސިނެއް ނުވަތަ ފަރުވާއެއް ނެތެވެ. 1976 ވަނަ އަހަރު އީބޯލާ ކޯރުން މި ވައިރަސް އެންމެ ފުރަތަމަ ފެނުނު ފަހުން، މިއީ ޑީއާރްސީގައި މި ބަލި ފެތުރުނު 17 ވަނަ ފަހަރެވެ.

ގުދުރަތީ މުއްސަނދިކަން އިންތިހާއަށް އެކުލެވިގެންވާ މެދުތެރޭ އެފްރިކާގެ ޑީއާރްސީއަކީ، އެތައް ދިހަ އަހަރެއް ވަންދެން ދުނިޔޭގެ އެންމެ ނުރައްކާތެރި އަދި އެންމެ އުނދަގޫ އިންސާނީ ކާރިސާތަކާ ކުރިމަތިލަމުންދާ ގައުމެކެވެ.