ޕާކިސްތާނުގެ ކަޝްމީރުގައި ހިނގި ހަމަނުޖެހުންތަކެއްގައި 24 މީހުން މަރުވެ މުޅި ސަރަހައްދު ހުއްޓުމަކަށް

ޕާކިސްތާނުގެ ބާރުގެ ދަށުގައިވާ ކަޝްމީރުގައި ފާއިތުވި ހަފުތާތަކުގައި ހިނގި ނުރައްކާތެރި ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން މަދުވެގެން 24 މީހުންގެ ފުރާނަ ގެއްލި، މުޅި ސަރަހައްދުގެ އާންމު ދިރިއުޅުން އެއްކޮށް ހުއްޓުމަކަށް އައިސްފިއެވެ. މިއީ ފަހުގެ ތާރީޚެއްގައި މި ސަރަހައްދު ދުށް އެންމެ ބޮޑު ކާރިސާއެވެ.

ސަރަހައްދީ އިދާރާތަކާއި، ދާދި ފަހުން ޕާކިސްތާނު ސަރުކާރުން މަނާކޮށްފައިވާ 'ޖޮއިންޓް އަވާމީ އެކްޝަން ކޮމިޓީ' (ޖޭއޭއޭސީ) އާ ދެމެދު އުފެދިފައިވާ މި މައްސަލައަކީ އިސްލާމްއާބާދަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ވަރަށް ނާޒުކު އިމްތިހާނެކެވެ. އިންޑިއާގެ ބާރުގެ ދަށުގައިވާ ކަޝްމީރުގައި އުފެދޭ ހިތްހަމަނުޖެހުންތަކާމެދު ދިއްލީން އަމަލުކުރާ ގޮތަށް ގިނަގިނައިން ފާޑުކިޔާ ޕާކިސްތާނަށް، މިއަދު މިވަނީ އެ ގައުމުގެ އަމިއްލަ ބާރު ހިނގާ ސަރަހައްދެއްގައި އުފެދިފައިވާ ބޮޑު ނުތަނަވަސްކަމަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ.

މި މުޒާހަރާތަކުގެ ފެށުމަކީ، އަންނަ ޖުލައި މަހުގެ 27 ވަނަ ދުވަހު ބާއްވާ އެ ސަރަހައްދުގެ 45 ގޮނޑީގެ ޤާނޫނުހަދާ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބުގައި، އިންޑިއާ ފަޅީގެ ކަޝްމީރުން ހިޖުރަކޮށްފައިވާ ރެފިއުޖީންނަށް 12 ގޮނޑި ޚާއްޞަކުރުމާ ދެކޮޅަށް ޖޭއޭއޭސީން ޖޫން 9 ވަނަ ދުވަހު އިއުލާނުކުރި ހަޅުތާލެވެ.

މި ހަމަނުޖެހުންތައް ވަރަށް އަވަހަށް ގޯސްވެ، ޖޫން 6 އާއި 14 އާ ދެމެދު އެކަނިވެސް އާންމުންގެ 20 މީހުން މަރުވެފައިވާ ކަމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ. އަދި އެތައް ބަޔަކު ވަނީ ޒަޚަމްވެފައެވެ. ރީޖަނަލް ޕޮލިސް ޗީފް ލިޔާޤަތު އަލީ މަލިކް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މި ކުރިމަތިލުންތަކުގައި ފުލުހުންގެ 4 މީހުން މަރުވެ، 97 ފުލުހަކަށް އަނިޔާވެފައިވާއިރު، 515 މީހުން ވަނީ ހައްޔަރުކޮށްފައެވެ. މިހާރު ޖޭއޭއޭސީއަށް ތާއީދުކުރާ އެތައް ހާސް ބަޔަކު ތިބީ، ސަރަހައްދީ ވެރިރަށް މުޒައްފަރުއާބާދުގެ ދެކުނުން 100 ކިލޯމީޓަރު ދުރުގައި އޮންނަ ރާވަލްކޯޓުގެ ބޭރުގައި ފޭލިގެ ޖަހައިގެންނެވެ.

މިކަމާ ގުޅިގެން ސަލާމަތީ ބާރުތަކުން ވަނީ ބޮޑެތި މަގުތައް ބަންދުކޮށް، އިންޓަނެޓުގެ ޚިދުމަތް ކަނޑާލައި، ކަޝްމީރުގެ ގިނަ ހިސާބުތަކަށް ނޫސްވެރިންނަށް ނުވަދެވޭ ގޮތް ހަދާފައެވެ. އޭއެފްޕީ/ގެޓީ އިން އާންމުކޮށްފައިވާ، 12 ޖޫން 2026 ގެ ފޮޓޯއަކުން ޕާކިސްތާނު ކަޝްމީރުގެ ވެރިރަށް މުޒައްފަރުއާބާދުގެ ބަންދުކޮށްފައިވާ ބާޒާރެއްގެ ކައިރިން މީހަކު ހިނގާފައި ދާތަން ފެނެއެވެ.

މި މައްސަލައިގެ ސަބަބުން އިގްތިސާދަށް އައިސްފައިވާ ހީނަރުކަން ވަރަށް ބޮޑެވެ. މުޒައްފަރުއާބާދުގެ ވިޔަފާރި މަރުކަޒު، 'އަޕަރ އައްޑާ' ގައި އާންމު މަސައްކަތްތެރިން ތިބީ ވަޒީފާއެއް ނެތިފައެވެ. އުމުރުން 27 އަހަރުގެ މަސައްކަތްތެރިޔާ އިޚްލާޤް އަޙްމަދު ހިތާމަޔާއެކު ބުންޏެވެ. "ޖޫން 9 އިން ފެށިގެން އަހަންނަށް އެންމެ ރުޕީސްއެއް ވެސް ނުލިބޭ." އާންމުކޮށް ހަލަބޮލިކޮށް އޮންނަ އަޕަރ އައްޑާ މިހާރު އޮތީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހިމޭންވެފައެވެ.

ބޭސްފިހާރަތަކާއި ބައެއް ކާބޯތަކެތި ވިއްކާ ފިހާރަތަކުގެ އިތުރުން މޭވާއާއި ތަރުކާރީ ވިއްކާ މީހުން ވަކި ގަޑިތަކެއްގައި ވިޔަފާރިކުރި ނަމަވެސް، އެހެނިހެން ގިނަ ވިޔަފާރިތައް ހުރީ ބަންދުކޮށްފައެވެ. ސަރުކާރުން އިންޓަނެޓާއި ސެޓެލައިޓްގެ ޚިދުމަތްތައް މެދުކަނޑާލުމާ ގުޅިގެން އޭޓީއެމްތަކާއި ބޭންކުތައް ބަންދުކޮށްފައިވާކަން ބޭންކުތަކުގެ ނޯޓިސްތަކުން އެނގެއެވެ. އަދި ޕެޓްރޯލް ސްޓޭޝަންތައް ވެސް ވަނީ ބަންދުކޮށްފައެވެ.

ސައިކަލް ޓެކްސީ ކުރާ އާސިފް ނާޒް ފަދަ އާދައިގެ މަސައްކަތްތެރިންނަށް މި ހާލަތު ވަރަށް ގޯހެވެ. އޭނާ ބުންޏެވެ. "ތަނަވަސްކަން ހުރި މީހުންނަށް މިކަމާ ކުރިމަތިލެވިދާނެ. އެކަމަކު އަހަރެމެން ކަހަލަ އާދައިގެ މަސައްކަތްތެރިންނަށް މިއީ އަމިއްލައަށް މަރުވުން ފަދަ ކަމެއް."