ދުނިޔެ

ދުނިޔޭގެ ރޭއަރ އާތު ސިނާޢަތް ކޮންޓްރޯލްކުރުމުގެ ޗައިނާގެ ތަޖުރިބާތަކުގެ މައިދާނަކަށް މެލޭޝިއާއާއި އިންޑޮނޭޝިއާ

ޙުސައިން އިބްރާހީމް ، ދެން އޮންލައިން

"ޗައިނާގެ އަމާޒަކީ މިހާރު ހަމައެކަނި އެ ގައުމުގެ އެތެރޭގައި ރޭއަރ އާތު އުފެއްދުމުގެ މައްޗަށް ބާރުފޯރުވުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މި ސިނާޢަތުގައި ވާދަކުރުމަށް ބޭނުންވާ ޓެކްނޮލޮޖީއާއި، ފަންނީ މާހިރުންގެ އިތުރުން މާކެޓަށް ވަނުމުގެ ފުރުސަތު ދޭނެ ގައުމުތައް ކަނޑައަޅައިގެން މުޅި ދުނިޔޭގެ ސިނާޢަތް ކޮންޓްރޯލްކުރުމެވެ. މެލޭޝިއާއާއި އިންޑޮނޭޝިއާއަކީ މިކަމުގެ ޓެސްޓު ކޭސްތަކެކެވެ." މިއީ ކްރިޓިކަލް މިނަރަލްސް އިންސްޓިޓިއުޓް (ސީ.އެމް.އައި) ގެ ކޯ-ޗެއަރ ޖެކް ލިފްޓަން ވިދާޅުވި ބަސްފުޅެވެ.

މެލޭޝިއާގައި ޗައިނާއިން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކަކީ ޙަގީގަތެއްކަން ވަނީ ސާބިތުވެފައެވެ. އަދި މިއީ ސްޓްރެޓީޖިކް ގޮތުން ވެސް މުހިންމު މަސައްކަތްތަކެކެވެ. 2025 ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓު މަހު، ރޭއަރ އާތު ޕްރޮސެސްކުރާނެ ޓެކްނޮލޮޖީއާއި ފަންނީ އެހީތެރިކަން މެލޭޝިއާއަށް ފޯރުކޮށްދޭން ތައްޔާރަށް އޮތްކަން ބެއިޖިންގ އިން ހާމަކުރިއެވެ. ނަމަވެސް އެކަން ކުރަން ބޭނުންވަނީ ސަރުކާރާ ގުޅުންހުރި ކުންފުނިތައް މެދުވެރިކޮށްކަމަށް ވަނީ ޝަރުތުކޮށްފައެވެ. އޭގެ ފަހުން، މެލޭޝިއާގެ ސޮވަރިން ވެލްތު ފަންޑު، ޚަޒާނާ ނާސިއޮނަލް އަދި ޗައިނާ ސަރުކާރުގެ ކުންފުންޏަކާ ދެމެދު މެލޭޝިއާގެ ރޭއަރ އާތު ރިފައިނަރީއަކާ ގުޅޭގޮތުން ފުޅާ މަޝްވަރާތަކެއް ކުރެވުނުކަން ވަނީ ރިޕޯޓުކުރެވުނެވެ.

މި ޝަރުތުން ދައްކުވައިދެނީ، ޗައިނާއިން ހުށަހަޅަނީ އާދައިގެ ވިޔަފާރީގެ އުސޫލުން ޓެކްނޮލޮޖީ ވިއްކުމަށް ނޫންކަމެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ސަރުކާރުގެ ބެލުމުގެ ދަށުން ކުރިއަށްދާ ސިނާޢީ ގުޅުމެއް ގާއިމުކުރުމަށެވެ. މި ގުޅުމުގެ ތެރެއިން ޗައިނާއަށް ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ކޮންޓްރޯލް ކުރެވޭނެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި؛ ފޯރުކޮށްދޭ ޓެކްނޮލޮޖީއާއި، ހަމަޖައްސާ ޗައިނާގެ މުވައްޒަފުންނާއި، ދޭ ސާމާނާއި، އުފައްދާ ތަކެއްޗާއި އަދި އެތަކެތި ވިއްކާ ކަސްޓަމަރުން ހިމެނެއެވެ. އަދި އެންމެ މުހިންމު ކަމަކަށް، މެލޭޝިއާގެ މި މަސައްކަތް ފުރިހަމައަށް މިނިވަން ވިޔަ ނުދިނުންވެސް ހިމެނެއެވެ.

މެލޭޝިއާއަކީ މިހާރުވެސް ލައިނަސް ރޭއަރ އާތްސް ލިމިޓެޑް (އޭ.އެސް.އެކްސް: އެލް.ވයි.ސީ) ގެ ބޮޑު ސެޕަރޭޝަން އޮޕަރޭޝަނެއް ކުއާންޓަންގައި ހިންގަމުން އަންނަ ގައުމެކެވެ. އަދި އިތުރު މައިނިންގ، ސެޕަރޭޝަން އަދި މެގްނެޓް އުފެއްދުމުގެ ގާބިލުކަން އެގައުމުން އަންނަނީ ތަރައްގީކުރަމުންނެވެ. ޗައިނާ އަދި އެހެނިހެން ގައުމުތަކުގެ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކަށް މަރުހަބާ ކިޔާފައިވީ ނަމަވެސް، ޕްރޮސެސް ނުކުރާ ރޭއަރ އާތު ބޭރުކުރުން މެލޭޝިއާއިން ވަނީ މަނާކޮށްފައެވެ.

މެލޭޝިއާގައި ޗައިނާ ނޫން ފަރާތްތަކުގެ ސިނާޢީ ބާރުވެރިކަން އަންނަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. ކެއަރސްޓަރ އަދި މަލާކޯ އިން މެލޭޝިއާގައި ރޭއަރ އާތު ވަކިކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފެށުމަށް އިއުލާނުކޮށްފައިވާއިރު، ލައިނަސް އަދި ދެކުނު ކޮރެއާގެ ޖޭއެސް ލިންކް ގުޅިގެން ލައިނަސް ޕްލާންޓް ކައިރީގައި އަހަރަކު 3,000 ޓަނުގެ ސިންޓަރޑް އެން.ޑީ.އެފް.އީ.ބީ (NdFeB) މެގްނެޓް އުފައްދާ ކާރުޚާނާއެއް ހެދުމުގެ މަސައްކަތް ދަނީ ކުރިއަށެވެ.

ޗައިނާގެ ވިސްނުމަކީ ހުޅަނގުގެ ނުވަތަ ޖަޕާނުގެ މަދަދު ލިބިގެން މެލޭޝިއާ އަކީ ޗައިނާއާ ވާދަކުރާ ގައުމަކަށް ވިޔަ ނުދިނުމެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ބެއިޖިންގ އިން ބޭނުންވަނީ ޗައިނާގެ ބައިވެރިވުން މަޖުބޫރުވާ ގޮތަށް ގިނަ ފަރާތްތަކެއް ގުޅިފައިވާ ޕްރޮސެސިންގ ހަބަކަށް މެލޭޝިއާ ހެދުމަށެވެ. ޗައިނާއިން ބޭރުގައި ރޭއަރ އާތު ސިނާޢަތްތައް ބިނާކުރުން ހުއްޓުވުމަކީ ދެން ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫންކަން ޗައިނާއަށް ވިސްނެއެވެ. އެހެންކަމުން އެގައުމުގެ ދެވަނައަށް އެންމެ ރަނގަޅު ސްޓްރެޓެޖީއަކީ އެ ސިނާޢަތްތަކުގެ ތެރެއަށް ޗައިނާގެ ޓެކްނޮލޮޖީއާއި، ކުންފުނިތަކާއި، ފަންނީ މީހުން ވެއްދުމެވެ.

މީގެ ސަބަބުން ޗައިނާއަށް ގިނަ ފައިދާތަކެއް ލިބެއެވެ. ފުރަތަމަ ކަމަކަށް، ޗައިނާގެ އެތެރޭގައި މައިންކުރާ މިންވަރު އިތުރުނުކޮށް ގިނަ ރޯމެޓީރިއަލް ލިބުމެވެ. ދެވަނައަށް، ޗައިނާގެ އުފެއްދުންތަކަށް ނޫނެކޭ ބުނާ، އިރުދެކުނު އޭޝިއާ، މެދުއިރުމަތި ނުވަތަ ޔޫރަޕުގެ މާކެޓުތަކަށް މެލޭޝިއާ މެދުވެރިކޮށް ތަކެތި ވިއްކުމެވެ. ތިންވަނައަށް، މެލޭޝިއާއަކީ ހަމައެކަނި އެމެރިކާއަށް ބަރޯސާވާ ގައުމަކަށް ވިޔަނުދީ ހިފެހެއްޓުމެވެ. މެލޭޝިއާ ސަރުކާރުން ބޭނުންވަނީ ހަމައެކަނި ޗައިނާގެ ބަދަލުގައި ހުޅަނގުގެ ފަރާތްތައްވެސް ބައިވެރިކުރާށެވެ. އަދި ހަތަރުވަނައަށް، ރޯމެޓީރިއަލް، އަގުތައް އަދި ކަސްޓަމަރުންނާ ގުޅޭ މުހިންމު މައުލޫމާތުތައް ޗައިނާއަށް ލިބުމެވެ. މިއީ ސްޓްރެޓީޖިކް ގޮތުން މެލޭޝިއާގެ ސިނާޢަތުގެ ތެރެއަށް ވަދެގަތުމުގެ އުކުޅެކެވެ.

ނަމަވެސް މިކަމުގައި އޮތް އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކީ، 2025 ގެ އޮކްޓޯބަރުގައި ޗައިނާއިން ޓެކްނޮލޮޖީ އެކްސްޕޯޓްކުރުން ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށް އެޅި ފިޔަވަޅުތައް މަޑުޖައްސާލާފައި އޮތް އޮތުން 10 ނޮވެމްބަރ 2026 އަށް ހަމަވުމެވެ. މި މުއްދަތު އިތުރުނުކޮށްފިނަމަ، އަލުން އެ ކޮންޓްރޯލްތައް އަންނާނެއެވެ. އެ ހިސާބުން، ޗައިނާގެ ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުންކުރާ މެލޭޝިއާގެ ކޮންމެ މަޝްރޫޢަކަށް ޗައިނާގެ ހުއްދަ އަބަދުމެ ބޭނުންވާނެއެވެ. ޗައިނާއިން ބޭނުންނަމަ ސަރުކާރުގެ ހިއްސާ އޮންނަ ޖޮއިންޓް ވެންޗަރއަކަށް ހުއްދަ ދީފައި، ހުޅަނގުގެ މަޝްރޫޢަކަށް ހުއްދަ ނުދީ ހިފެހެއްޓިދާނެއެވެ.

އިންޑޮނޭޝިއާގެ ހާލަތު ތަފާތެވެ. އެގައުމުން ރޭއަރ އާތު ވަސީލަތްތައް ތަރައްގީކުރަން ބޭނުންވާކަމުގެ ހެކި ފެންނަން ހުރި ނަމަވެސް، ޗައިނާއިން އެގައުމުގައި ބޮޑު މަޝްރޫޢެއް ފަށާފައިވާކަމުގެ ހެކި އަދި ފެންނާކަށް ނެތެވެ. 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހު، ރޭއަރ އާތު އަދި ސްޓްރެޓީޖިކް މިނަރަލްސް ހުރިކަމަށް ލަފާކުރެވޭ 8 ބްލޮކެއް ފާހަގަކޮށްފައިވާކަން އިންޑޮނޭޝިއާއިން އިއުލާނުކުރިއެވެ. އަދި މިކަން ބެލެހެއްޓުމަށް 'ޕަރމިނާސް' ގެ ނަމުގައި ސަރުކާރުގެ އާ ކުންފުންޏެއް އުފެއްދިއެވެ. މި ތަންތަނުގެ ތެރޭގައި ކަލިމަންޓަން، ސުލަވެސީ އަދި ބަންގްކާ ބެލިތުންގ ހިމެނެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ އިގްތިސާދީ ގޮތުން ފައިދާހުރި މިންވަރަކަށް ހުރި ވަސީލަތްތަކެއްކަން އަދި ކަށަވަރެއް ނުވެއެވެ.

އިންޑޮނޭޝިއާގެ ރައީސް ޕްރަބޯވޯގެ ސަރުކާރުން ވަނީ ރޭއަރ އާތު ހޯދައި ޕްރޮސެސްކުރުމަށް ބޭރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކަށް ތަކުރާރުކޮށް ދައުވަތު ދީފައެވެ. އަދި މި ޓެކްނޮލޮޖީ ޗައިނާ، ޖަޕާނު އަދި ދެކުނު ކޮރެއާއިން ދަސްކުރަން ބޭނުންވާކަން އޮފިޝަލުން ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ. މިއިން އެނގެނީ އިންޑޮނޭޝިއާގެ ޝައުގުވެރިކަން ހުރި ނަމަވެސް، ޗައިނާއިން ކޮންޓްރޯލްކުރާ ސިނާޢަތެއް އަދި ގާއިމުވެފައި ނެތްކަމެވެ.

އިންޑޮނޭޝިއާގެ ނިކަލް، ސްޓެއިންލެސް ސްޓީލް އަދި ބެޓެރީ ސިނާޢަތުގައި ޗައިނާއިން ވަނީ ވަރުގަދަ ބާރެއް ގާއިމުކޮށްފައެވެ. އެހެންކަމުން ޗައިނާގެ ސްޓްރެޓެޖީ މެލޭޝިއާއަށްވުރެ ރައްކާތެރިވާނެއެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ޗައިނާއިން ބަލާނީ އިންޑޮނޭޝިއާގައި ހުރީ ކޮންބާވަތެއްގެ މައުދަނެއްތޯއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ޓިން މައިނިންގ އާ ގުޅޭ މޮނަޒައިޓް އަދި ޒެނޯޓައިމް، ރޭއަރ އާތު އެކުލެވޭ މިނަރަލް ވެލި، ބޮކްސައިޓްއާ ގުޅޭ މެޓީރިއަލްސް އަދި ޔުރޭނިއަމް ނުވަތަ ތޯރިއަމް އެކުލެވޭ ބާވަތްތަކާއި، ބޯޓުދެލީގެ ބާވަތްތައް ހިމެނެއެވެ. ބަންގްކާ-ބެލިތުންގ ސަރަހައްދުގެ ޓިން ސިނާޢަތުން ރޭއަރ އާތު ނެރެވޭނެކަން ކުރިންވެސް އެނގިފައިވީ ނަމަވެސް، ވިޔަފާރީގެ އުސޫލުން މިއީ ފައިދާހުރި ކަމެއްކަން އަދި ކަށަވަރުކުރަން ޖެހެއެވެ.

ފައިދާހުރި ވަސީލަތެއް ފެނިއްޖެނަމަ، އަގުހެޔޮ ޕްރޮސެސިންގ ސާމާނާއި، އިންޖިނިއަރިންގ، ފައިސާ އަދި އުފައްދާ ތަކެތި ގަންނާނެކަމުގެ ޔަގީންކަން ޗައިނާއިން ދޭނެއެވެ. މިއީ އިންޑޮނޭޝިއާގެ އެހެން ސިނާޢަތްތަކުގައިވެސް ޗައިނާއިން ބޭނުންކުރި މޮޑެލްއެވެ.

އިންޑޮނޭޝިއާގެ ސިޔާސަތަކީ ހަމައެކަނި ރޯމެޓީރިއަލް ބޭރުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ގައުމުގެ އެތެރޭގައި އެތަކެތި ޕްރޮސެސްކުރުމެވެ. މިއީ ޗައިނާއަށް އޮތް ފުރުސަތަކާއި ނުރައްކަލެކެވެ. ނުރައްކަލަކީ ހުޅަނގު ނުވަތަ ޖަޕާނުގެ ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުންކޮށްގެން އިންޑޮނޭޝިއާ އަމިއްލައަށް ރޭއަރ އާތު ވަކިކުރުމުގެ ސިނާޢަތެއް ފަށައި، ވާދަވެރިއަކަށް ވެދާނެތީއެވެ. އެހެންކަމުން ޗައިނާއިން އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭނީ އިންޑޮނޭޝިއާއަށް އަމިއްލަ ފަންނީ ގާބިލުކަން ނުލިބޭނެ މިންވަރަކަށެވެ. އެގޮތުން ޕްލާންޓްތައް ހިންގަން ބައިތިއްބާނީ ޗައިނާގެ މީހުންނެވެ. އޭރުން އިންޑޮނޭޝިއާގެ އިންޖިނިއަރުންނަށް އަމިއްލައަށް އެ ނިޒާމު ހިންގާކަށް ނޭނގޭނެއެވެ.

މެލޭޝިއާއާއި އިންޑޮނޭޝިއާއިން ޗައިނާގެ ތަފާތު ދެ މަގުސަދެއް ހާސިލުކޮށްދެއެވެ. މެލޭޝިއާ އަކީ މިހާރުވެސް ޗައިނާ ނޫން ރޭއަރ އާތު ހަބަކަށް ވަމުން އަންނަ ގައުމަކަށް ވާއިރު، އިންޑޮނޭޝިއާއަކީ މުސްތަގުބަލަށް އޮތް ފުރުސަތެކެވެ.

މި ލިޔުމަށް 48 ގަޑި އިރު ވެފައިވާތީ ކޮމެންޓުކުރުމުގެ ފުރުސަތެއް ނެތް. މާފުކުރައްވާ!