ބޭބެއާއި ކޮއްކޮގެ ބައްދަލުވުން: މޯދީ ޔޫއޭއީއަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅަކީ ހަމައެކަނި އާދައިގެ ދަތުރުފުޅަކަށް ނުވަނީ ކީއްވެ؟
ސިކަންދަރުއާބާދުގައި ބޭއްވި އެއްވުމެއްގައި، އިންޑިއާގެ ރައްޔިތުންނަށް އުޅަނދުފަހަރު ދުއްވުން މަދުކުރުމަށާއި، ރަން ގަތުން މަދުކުރުމަށާއި، ބޭރު ޤައުމުތަކުގައި ކައިވެނި ޕާޓީތައް ބޭއްވުން ފަސްކުރުމުގެ އިތުރުން ގޭގައި ތިބެގެން މަސައްކަތްކުރުމަށް ބޮޑުވަޒީރު ނަރެންދުރަ މޯދީ ގޮވާލެއްވިއެވެ. "އިޤްތިޞާދީ ޤައުމިއްޔަތު" ގެ ނަމުގައި ޚަރަދުކުޑަކުރުމަށް ގޮވާލެއްވިތާ ހަފްތާއެއް ނުވަނީސް އޭނާ ވަނީ "އެއަރ އިންޑިއާ ވަން" ގައި 5 ޤައުމަކަށް ކުރައްވާ ދަތުރުފުޅެއް ފައްޓަވާފައެވެ. މިކަމާ ގުޅިގެން އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުކިޔެވެ.
ނަމަވެސް ސޯޝަލް މީޑިއާއާ ޚިލާފަށް، ބައިނަލްއަޤްވާމީ ސިޔާސީ މަސްރަޙަކީ ފާޑުކިޔުންތަކަށް ހުއްޓޭނެ އެއްޗެއް ނޫނެވެ.
މޯދީގެ މި ގޮވާލެއްވުން އައިސްފައިވަނީ، ހުޅަނގު އޭޝިއާގެ ނުތަނަވަސްކަމުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ސަޕްލައި ޗެއިންތަކަށް ބުރޫއަރައި، އިންޑިއާއިން ތެޔޮ އެތެރެކުރުމަށް ކުރަންޖެހޭ ހޭދަ އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ.
އިންޑިއާއިން އެތެރެކުރާ ސާފުނުކުރާ ތެޔޮ ފީފާއެއްގެ އަގު 2025-26 ގައި އެވްރެޖްކޮށް 70.99 ޑޮލަރުގައި ހުރިއިރު، އޭޕްރީލް މަހު އެ އަދަދު 114.48 ޑޮލަރަށް އަދި މެއި މަހު 105.40 ޑޮލަރަށް ވަނީ އުފުލިފައެވެ. ރުޕީގެ އަގު ދަށަށްގޮސް ބޭރު ފައިސާގެ ރިޒާވް މަދުވަމުންދާ މި ދަނޑިވަޅުގައި، މޯދީގެ 5 ޤައުމުގެ ދަތުރުފުޅުގެ ފުރަތަމަ މަންޒިލް ކަމަށްވާ އަބޫދާބީއަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅަކީ އާދައިގެ ދަތުރުފުޅެއް ނޫނެވެ. އެއީ މުހިންމު މިޝަނެކެވެ.
ހަކަތައިގެ ރައްކާތެރިކަން: މަޑުކުރެވެން ނެތް ފީފާތައް
މިއީ ވޭތުވެދިޔަ 12 އަހަރުގެ ތެރޭގައި މޯދީ ޔޫއޭއީއަށް ކުރެއްވި 8 ވަނަ ދަތުރުފުޅެވެ. ފެބްރުއަރީ 28 ވަނަ ދުވަހު ގަލްފަށް އަމާޒުކޮށް އީރާނުން ދިން މިސައިލް އަދި ޑްރޯން ހަމަލާތަކަށްފަހު، މިއީ ދެ ޤައުމުގެ ލީޑަރުން ބައްދަލުކުރެއްވި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. މި ދަތުރުފުޅުގެ ވަގުތަކީ އިއްތިފާޤެއް ނޫނެވެ.
މި ދަތުރުފުޅުގައި އިންޑިއާއާއި ޔޫއޭއީއާ ދެމެދު ހަކަތައިގެ މުހިންމު އެއްބަސްވުންތަކެއްގައި ވަނީ ސޮއިކޮށްފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އިންޑިއާގެ ސްޓްރެޓީޖިކް ޕެޓްރޯލިއަމް ރިޒާވްގައި ޔޫއޭއީގެ ހިއްސާ 30 މިލިއަން ފީފާއަށް އިތުރުކުރުމާއި، އިންޑިއާގައި ސްޓްރެޓީޖިކް ގޭސް ރިޒާވް ޤާއިމުކުރުމާއި، އިންޑިއަން އޮއިލް ކޯޕަރޭޝަން (އައިއޯސީ) އާއި އަބޫދާބީ ނޭޝަނަލް އޮއިލް ކޮމްޕެނީ (އެޑްނޮކް) އާ ދެމެދު ދިގު މުއްދަތަކަށް އެލްޕީޖީ ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ އެއްބަސްވުންތައް ހިމެނެއެވެ. އިންޑިއާގެ ހަކަތައިގެ ބޭނުންތަކުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 85 އިންސައްތަ ފުއްދަނީ ބޭރުން ތެޔޮ އެތެރެކޮށްގެން ކަމަށްވާއިރު، ސަރަޙައްދީ ހަނގުރާމައެއްގެ ތެރޭގައި އިތުބާރުކުރެވޭ ބައިވެރިއެއްގެ ފަރާތުން ދިގު މުއްދަތުގެ ސަޕްލައި ކަށަވަރުކުރުމަކީ ހަމައެކަނި ދައްކާލާ މަންޒަރެއް ނޫނެވެ، އެއީ އިންޑިއާއަށް ދިރިހުރުމުގެ ނޭވާއެކެވެ.
އިންޑިއާގެ ސްޓްރެޓީޖިކް ޕެޓްރޯލިއަމް ރިޒާވްގައި ބައިވެރިވި ފުރަތަމަ އަދި ހަމައެކަނި ޤައުމަކީ ޔޫއޭއީއެވެ. މިހާތަނަށްވެސް އިންޑިއާގައި 5 މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ ފީފާގެ ތެޔޮ ޔޫއޭއީން ވަނީ ރައްކާކޮށްފައެވެ. ހުކުރު ދުވަހުގެ އެއްބަސްވުންތަކާއެކު މި އަދަދު ވަނީ 6 ގުނަ އިތުރުވެ، 30 މިލިއަން ފީފާއަށް އަރާފައެވެ. މިއީ ކުއްލި ހާލަތްތަކުން ސަލާމަތްވުމަށް އިންޑިއާއަށް ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ޔަޤީންކަމެކެވެ.
ކުރީގެ އިންޑިއާ ސަފީރު ސަންޖޭ ސުދީރު ޑީއެންއޭ އިންޑިއާއަށް މަޢުލޫމާތު ދެއްވަމުން ވިދާޅުވީ، ހުޅަނގު އޭޝިއާގެ ހާލަތަށް ބަލާއިރު މިއީ "ވަރަށް މުހިންމު" ދަތުރުފުޅެއް ކަމަށެވެ. އަދި ޔޫއޭއީއަކީ ގަލްފު ސަރަޙައްދުގައި އިންޑިއާގެ "އެންކަރ އެނާޖީ ޕާޓްނަރ" ކަމަށާއި، މި ގުޅުމަކީ ހަމައެކަނި ގަނެވިއްކުމުގެ ގުޅުމަކަށްވުރެ މާ ފުޅާ ގުޅުމެއްކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އިންޑިއާގެ 340 މިލިއަން ގޭބިސީއަށް ބޭނުންކުރާ އެލްޕީޖީގެ ދެވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ސަޕްލަޔަރަކީ ޔޫއޭއީއެވެ.
އޯޕެކުން ވަކިވުމުން އައި ބޮޑު ބަދަލު
މި ދަތުރުފުޅުގެ ފަހަތުގައިވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސަބަބަކީ 59 އަހަރަށްފަހު ޔޫއޭއީ އޯޕެކުން ވަކިވުމަށް ނިންމި ނިންމުމެވެ. 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި 1 އިން ފެށިގެން މި ނިންމުމަށް އަމަލުކުރަން ފަށާނެއެވެ. މީގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ 2027 އަންނަންވާއިރަށް ދުވާލަކު އުފައްދާ ތެލުގެ މިންވަރު 3.4 މިލިއަނުން 5 މިލިއަން ފީފާއަށް އިތުރުކުރުމެވެ. މިއީ އޯޕެކްގެ ކޯޓާތަކާ ފުށުއަރާ ކަމެކެވެ.
އިންޑިއާއަށް މިއީ ވަރަށް ބޮޑު ފައިދާއެކެވެ. އޯޕެކްގެ ބޭރުން، އެޑްނޮކްއަށް މިހާރު އޭޝިއާގެ ގަންނަ ފަރާތްތަކާއެކު ދިގު މުއްދަތުގެ އެއްބަސްވުންތައް ހެދުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިގެންދާނެއެވެ. އިންޑިއާ ސަފީރު ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި މިއީ އިންޑިއާގެ ގޭބިސީތަކަށް ސީދާ ގޭސް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ހުޅުވިގެންދިޔަ "އައު ފުރުޞަތުތަކެކެވެ". ބްރެންޓް ތެލުގެ އަގަށް އަންނަ ކޮންމެ 10 ޑޮލަރެއްގެ ބަދަލަކާއެކު އިންޑިއާގެ އަހަރީ އިމްޕޯޓް ބިލަށް ގާތްގަނޑަކަށް 1.33 ލައްކަ ކްރޯޑް ރުޕީސް އިތުރުވެއެވެ. އެހެންކަމުން ކޯޓާތަކަށް ނުފެތޭ، އަދި ސްޓްރެޓީޖިކް ގޮތުން ގުޅިފައިވާ ބައިވެރިއަކު ހުރުމަކީ އިންޑިއާއަށް ލިބޭނެ ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ.
އެޑްނޮކްގެ މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރ އަދި ގްރޫޕް ސީއީއޯ ޑރ. ސުލްޠާން އަލް ޖާބިރު ޖެނުއަރީ މަހު ގޯއާގައި ބޭއްވި އިންޑިއާ އެނާޖީ ވީކް 2026 ގައި ވިދާޅުވީ، އިތުބާރުކުރެވޭ ބައިވެރިންނަކީ ހަޤީޤީ ސްޓްރެޓީޖިކް ރިޒާވްތައް ކަމަށެވެ. އިންޑިއާއާއި ޔޫއޭއީގެ ގުޅުމަކީ ވަރުގަދަ، އަދި ކޮންމެ ހާލަތެއްގައިވެސް ދެމިއޮންނާނެ އިތުބާރުކުރެވޭ ގުޅުމެއްކަމަށް އޭނާ ސިފަކުރެއްވިއެވެ.
ހަކަތައިގެ ޑިޕްލޮމަސީ: ބޭބެއާއި ކޮއްކޮގެ ގުޅުން
އިންޑިއާ އާއި ޔޫއޭއީގެ ހަކަތައިގެ ގުޅުން ޚާއްޞަވަނީ އެއީ ޒާތީ ގުޅުމަކާ ލާމެހިފައިވާ ގުޅުމަކަށް ވާތީއެވެ. އިންޑިއާ ސަފީރު ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ދެ ލީޑަރުން ބައްދަލުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު މުޚާޠަބުކުރައްވަނީ "ބޭބެއާއި ކޮއްކޮ" ގެ ގޮތުގައެވެ. މޯދީއަށް މަރުޙަބާ ދެންނެވުމަށް ޔޫއޭއީގެ ރައީސް ޝައިޚް މުޙައްމަދު ބިން ޒާއިދު އަމިއްލަފުޅަށް އެއާޕޯޓަށް ވަޑައިގަތެވެ. އަދި އެއަރ އިންޑިއާ ވަން ޔޫއޭއީގެ ވައިގެ ސަރަޙައްދަށް ވަނުމާއެކު، ޔޫއޭއީގެ އެފް-16 ފައިޓަރ ޖެޓުތަކުން ވަނީ އެސްކޯޓް ކޮށްދީފައެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ޕްރޮޓޮކޯލެއް ނޫނެވެ، މިއީ ދިން ވަރުގަދަ މެސެޖެކެވެ.
އީރާނުން ދިން ހަމަލާތައް މޯދީ ހަރުކަށި އިބާރާތުން ކުށްވެރިކުރައްވައި، ޔޫއޭއީއާއެކު އިންޑިއާ އޮތްކަން ހާމަކުރެއްވިއެވެ. ފެބްރުއަރީ މަހު ހަމަލާތައް ދިނުމާއެކު އެންމެ ފުރަތަމަ ގުޅުއްވައި ކުށްވެރިކުރެއްވި ލީޑަރުންގެ ތެރޭގައި މޯދީ ހިމެނިވަޑައިގަންނަވައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ސަރަޙައްދީ ހަކަތައާއި ކާބޯތަކެތީގެ ސަލާމަތަށް މުހިންމު، ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ސަލާމަތްތެރިކަމަށް އިންޑިއާއިން ވަނީ ތާއީދުކޮށްފައެވެ.
ޔޫއޭއީގެ ސްޓްރެޓީޖިކް މިސްރާބު ބަދަލުވަމުންދާއިރު، 1.4 ބިލިއަން ކަސްޓަމަރުން ތިބި އިންޑިއާއަކީ އެ ޤައުމުގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ބައިވެރިޔާއެވެ. ޔޫއޭއީގައި 4.5 މިލިއަން އިންޑިއާ ރައްޔިތުން ދިރިއުޅެމުންދެއެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގެ އެހެން އެއްވެސް ޤައުމަކަށްވުރެ ގިނަ އަދަދެކެވެ. ސަފީރު ސިފަކުރެއްވި ގޮތުގައި އެމީހުންނަކީ ދެ ޤައުމު ގުޅުވައިދޭ "ދިރިހުރި ފާލަމެކެވެ".
ދެ ޤައުމުގެ ވިޔަފާރީގެ މުޢާމަލާތްތައް މިހާރުވެސް 100 ބިލިއަން ޑޮލަރަށްވުރެ މައްޗަށް ގޮސްފައިވާއިރު، އަމާޒަކީ 200 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް ވާސިލުވުމެވެ. މީގެ އިތުރުން، އިންޑިއާގައި 5 ބިލިއަން ޑޮލަރު އިންވެސްޓްކުރުމަށް ޔޫއޭއީއިން ވަނީ އިޢުލާންކޮށްފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އިންޑިއާގެ ބޭންކިންގ ދާއިރާއަށް އެމިރޭޓްސް އެންބީޑީން ކުރާ 3 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓާއި، އުމްރާނީ ތަރައްޤީއަށް އޭޑީއައިއޭއިން ކުރާ 1 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓް ހިމެނެއެވެ.
ޑިސްކަވަރީ އެލާޓްގެ އެނަލިސްޓުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، އީރާނުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރަށް މަރުޙަބާ ކިޔުމާއެކުއެކީ، ޔޫއޭއީއަށް ބޮޑުވަޒީރު ފޮނުވުމުގެ ޤާބިލުކަން އިންޑިއާގެ ކިބައިގައި ހުރުމަކީ އެ ޤައުމުން ގެންގުޅޭ "ސްޓްރެޓީޖިކް އޮޓޮނޮމީ" ނުވަތަ އަމިއްލަ މިނިވަން ސިޔާސަތުގެ ފުރިހަމަ މިސާލެކެވެ. މިއީ ޤައުމީ އިޤްތިޞާދީ ފައިދާއަށްޓަކައި ބެލެންސްކޮށްގެން ކަންކަން ކުރުމުގެ ހުނަރެވެ.
އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ފާޑުކިޔާފައިވީ ނަމަވެސް، އެންމެ ދެގަޑިއިރާއި ބައިގެ މި ދަތުރުފުޅުގައި މޯދީ ވަނީ 30 މިލިއަން ފީފާގެ ތެލާއި، ދިގު މުއްދަތުގެ އެލްޕީޖީ ސަޕްލައިއާއި، ދިފާޢީ ގުޅުމުގެ އޮނިގަނޑެއްގެ އިތުރުން 5 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓް ކަށަވަރުކުރައްވާފައެވެ.
ނެދަލޭންޑްސްއަށް ފުރާވަޑައިގަތުމުގެ ކުރިން ދެ ލީޑަރުން ބައްދާލެއްވި ބައްދާލެއްވުމަކީ ހަމައެކަނި ޖަޒުބާތެއް ނޫނެވެ، އެއީ ސްޓްރެޓެޖީއެކެވެ. މެދުއިރުމަތީގެ ހަލަބޮލިކަމުގެ ތެރޭގައި އިންޑިއާގެ ހަކަތައިގެ ސަލާމަތްތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް އެޅުނު ވަރަށް މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.
(ސުޖޯއީ ދަރ އަކީ އައިބީއެންއެސް އަދި އެއާ ގުޅިފައިވާ ޕްލެޓްފޯމްތަކުގެ ގްރޫޕް އެޑިޓަރެވެ. އައިބީއެންއެސް އަކީ އެއްވެސް ފިކުރަކަށް ނުވަތަ ވަކި ފަރާތަކަށް ޖެހިފައިވާ، އަދި ހަރުކަށި ދީނީ ނުވަތަ ޤައުމީ ފިކުރުތަކަށް ތާއީދުކުރާ އިދާރާއެއް ނޫނެވެ. އައިބީއެންއެސްގެ މަޤްޞަދަކީ ކަންކަން ހިނގާގޮތް ތެދުވެރިކަމާއެކު ރިޕޯޓުކުރުމެވެ.)
