ޕާކިސްތާނުގެ ވިޔަފާރީގެ ދަރަނި މާލީ އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ދެ މަހު 18 އިންސައްތަ އިތުރުވެއްޖެ
ޕާކިސްތާނުގެ ބިއުރޯ އޮފް ސްޓެޓިސްޓިކްސް (ޕީބީއެސް) އިން ބުރާސްފަތި ދުވަހު އާންމުކުރި ތަފާސްހިސާބުތައް ދައްކާގޮތުން، 2026-27 ވަނަ މާލީ އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ދެ މަސް (ޖުލައި އަދި އޮގަސްޓް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ ގައުމުގެ ވިޔަފާރީގެ ދަރަނި ވަނީ އޭގެ ކުރީ އަހަރުގެ މި މުއްދަތާ އަޅާބަލާއިރު 18.1 އިންސައްތަ އިތުރުވެ، 7.12 ބިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރަށް އަރާފައެވެ. ފާއިތުވި މާލީ އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ދެ މަހު މި އަދަދު ހުރީ 6.03 ބިލިއަން ޑޮލަރުގައެވެ.
މި ދަރަނި ބޮޑުވުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ މުދާ އެތެރެކުރި މިންވަރު އަހަރުން އަހަރަށް ބަލާއިރު 13 އިންސައްތަ އިތުރުވުމެވެ. މިގޮތުން، މިދިޔަ އަހަރުގެ ޖުލައި އަދި އޮގަސްޓް މަހު 11.13 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ މުދާ އެތެރެކޮށްފައިވާއިރު، މި އަހަރުގެ އެ މުއްދަތުގައި އެތެރެކުރި މުދަލުގެ އަގު ވަނީ 12.58 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް އުފުލިފައެވެ. ހަމައެއާއެކު، ޕާކިސްތާނުން ބޭރުކުރި މުދަލުގެ ނިސްބަތްވެސް ވަނީ 7 އިންސައްތަ ކުރިއަރާފައެވެ. އެއީ ކުރިން އެކްސްޕޯޓުކުރި 5.10 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ މުދަލުގެ ބަދަލުގައި 5.46 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް އިތުރުވެގެންނެވެ.
މަހުން މަހަށް ބަލާއިރު، ޖުލައި 2026 ގައި ހުރި 3.95 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ވިޔަފާރީގެ ދަރަނި، އޮގަސްޓް މަހު ވަނީ 19.7 އިންސައްތަ ދަށްވެ، 3.17 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް މަދުވެފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، އޮގަސްޓް މަހުގެ އިމްޕޯޓު 17.7 އިންސައްތަ ދަށްވެ 5.68 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް ވެއްޓިފައިވާއިރު، އެކްސްޕޯޓު ވަނީ 15 އިންސައްތަ ދަށްވެ 2.51 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް ވެއްޓިފައެވެ. ޖުލައި މަހު އިމްޕޯޓު އަދި އެކްސްޕޯޓު އުޅުނީ 6.89 ބިލިއަން ޑޮލަރު އަދި 2.95 ބިލިއަން ޑޮލަރުގައެވެ.
މަހުން މަހަށް ބަލާއިރު ދަރަނި ކުޑަވި ނަމަވެސް، 2025 ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓް މަހާ އަޅާބަލާއިރު (2.87 ބިލިއަން ޑޮލަރު)، މި އަހަރުގެ އޮގަސްޓް މަހުގެ ވިޔަފާރީގެ ދަރަނި ވަނީ 10.4 އިންސައްތަ އިތުރުވެފައެވެ. އަހަރުން އަހަރަށް ބަލާއިރު، އޮގަސްޓް މަހުގެ އެކްސްޕޯޓު 3.8 އިންސައްތަ (2.42 ބިލިއަން ޑޮލަރުން) އިތުރުވެފައިވާއިރު، އިމްޕޯޓު ވަނީ 7.4 އިންސައްތަ (5.29 ބިލިއަން ޑޮލަރުން) މައްޗަށް ގޮސްފައެވެ. މިކަމުން ދައްކައިދެނީ، ގައުމުގެ ބޭރުގެ ވިޔަފާރީގެ ބެލެންސް ހިފެހެއްޓުމުގައި އިމްޕޯޓުގެ ސަބަބުން އަދިވެސް ބޮޑެތި ޕްރެޝަރުތަކެއް ކުރިމަތިވަމުންދާ ކަމެވެ.
ވިޔަފާރީގެ ދަރަނި ފުޅާވަމުން މިދަނީ، އިގުތިސާދީ އިސްލާހީ ޕްރޮގްރާމެއްގެ ދަށުން ޕާކިސްތާނުގެ މާލީ ހާލަތު ރަނގަޅުކުރުމަށް އެ ގައުމުން މަސައްކަތްކުރަމުންދާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ. އާ މާލީ އަހަރު ފެށުނުއިރު އެކްސްޕޯޓަށްވުރެ އިމްޕޯޓު އިތުރުވުމުގެ ސަބަބުން ބޭރު ފައިސާގެ ރިޒާވަށް ވަނީ ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހިފައެވެ. އެކްސްޕޯޓު އިތުރުވުމުގެ ސަބަބުން ބޭރުގެ ވިޔަފާރިއަށް ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ލުޔެއް ލިބުނު ނަމަވެސް، އިމްޕޯޓު އިތުރުވަމުންދާ މިންވަރު މާބޮޑަށް މަތިވުމުން، ދަރަނީގެ ފަރަގު ވަނީ ބޮޑުވެފައެވެ.
ބޭރުގެ މާލީ ނިޒާމު ހަމައަކަށް އެޅުވުމަށްޓަކައި، އެކްސްޕޯޓު އިތުރުކުރުމަށާއި، ތަފާތު މާކެޓުތަކަށް މުދާ ފޮނުވުމުގެ އިތުރުން، މުހިންމު ނޫން ތަކެތި އެތެރެކުރުން މަދުކުރުމަށް ސަރުކާރުން ދަނީ ފިޔަވަޅުތައް އަޅަމުންނެވެ. އިމްޕޯޓުގެ ޑިމާންޑާ އެއްވަރަށް އެކްސްޕޯޓު އިތުރުކުރެވި، ވިޔަފާރީގެ ދަރަނި ކުޑަކުރެވޭނެތޯ މާލީ ތަޖުރިބާކާރުން އަންނަނީ ވަރަށް ގާތުން ބަލަމުންނެވެ.
