ޗައިނާއިން އެފްރިކާއަށް މާކެޓް ހުޅުވާލުން: ޓެރިފް ކަނޑާލިޔަސް ވިޔަފާރީގެ އަސްލު މައްސަލައަކަށް ހައްލެއް ނެތް
ޗައިނާއިން އެފްރިކާގެ ގައުމުތަކަށް އާދަޔާޚިލާފު ބޮޑު ފުރުސަތެއް ދީ، އެ ބައްރުގެ ގިނަ ގައުމުތަކަށް އެއްވެސް ޓެރިފަކާ ނުލައި ޗައިނާގެ މާކެޓަށް މުދާ އެތެރެކުރެވޭނެ މަގުވަނީ ފަހިކޮށްދީފައެވެ. މެއި 1، 2026 އިން ފެށިގެން، ޗައިނާއާއެކު ޚާރިޖީ ގުޅުން ގާއިމުކޮށްފައިވާ އެފްރިކާގެ 53 ގައުމަކުން އެތެރެކުރާ މުދަލުން ޗައިނާއިން ވަނީ ޓެރިފް ކަނޑާލާފައެވެ. މީގެ ކުރިން މި އިނާޔަތް ލިބެމުން އައީ އެފްރިކާގެ އެންމެ ކުޑަކޮށް ތަރައްގީވެފައިވާ 33 ގައުމަކަށެވެ. ނަމަވެސް، މިހާރު މިވަނީ ދެކުނު އެފްރިކާ، ނައިޖީރިއާ، މިސްރު، ކެންޔާ އަދި މޮރޮކޯ ފަދަ އިތުރު 20 ގައުމަކަށް ވެސް މި ފުރުސަތު ދީފައެވެ. މި ނިންމުން ފުރަތަމަ ތަންފީޒުކުރާނީ ދެ އަހަރުގެ މުއްދަތަކަށެވެ. އެއީ ދިގު މުއްދަތުގެ އިގްތިސާދީ އެއްބަސްވުންތަކަކާ ހަމައަށް ދެވެންދެނެވެ.
މިއީ ކަރުދާހުގެ މައްޗަށް ބަލާއިރު ވަރަށް ފުރިހަމަ ހުށަހެޅުމެކެވެ. އެމެރިކާއާއި ވިލާތުގެ ގައުމުތަކާ ވާދަވެރިކަން ބޮޑުވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައި، މިކަމުގެ ސަބަބުން އެފްރިކާއަށް ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް މާކެޓުގެ ފައިދާ ލިބިގެންދާއިރު، ޗައިނާއަށް އެފްރިކާއާއެކު އޮންނަ އިގްތިސާދީ ގުޅުން އިތުރަށް ބަދަހިކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބެއެވެ. ނަމަވެސް، ޓެރިފް ކަނޑާލުމަކީ ވިޔަފާރީގެ ގުޅުމުގައި ހުރި އަސާސީ މައްސަލަތަކަށް އޮތް ހައްލެއް ނޫނެވެ.
ބޮސްޓަން ޔުނިވަރސިޓީގެ 2026 ވަނަ އަހަރުގެ 'ޗައިނާ-އެފްރިކާ އިކޮނޮމިކް ބުލެޓިން' އިން ދައްކާ ގޮތުގައި، 2024 ވަނަ އަހަރު ދެ ފަރާތުގެ މެދުގައި 275 ބިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރުގެ ވިޔަފާރި ކޮށްފައިވެއެވެ. މީގެ ތެރެއިން އެފްރިކާއިން 182 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ މުދާ ޗައިނާއިން އެތެރެކޮށްފައިވާއިރު، ޗައިނާއަށް އެކްސްޕޯޓުކޮށްފައިވަނީ ގާތްގަނޑަކަށް 93 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ މުދަލެވެ.
މި ފަރަގަށްވުރެ ބޮޑު މައްސަލައަކީ ބަދަލުކުރެވޭ މުދަލުގެ ބާވަތެވެ. ޗައިނާއިން އެފްރިކާއަށް ވިއްކަނީ މެޝިނަރީއާއި، އިލެކްޓްރޯނިކްސް، އުޅަނދުފަހަރު އަދި އާބާދީއަށް ބޭނުންވާ ސާފު ހަކަތައިގެ ޒަމާނީ ޓެކްނޮލޮޖީއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެފްރިކާއިން ޗައިނާއަށް ގިނައިން ވިއްކަނީ މަޢުދަންތަކާއި، ތެޔޮ އަދި ދަނޑުވެރިކަމުގެ ބާވަތްތަކެވެ. މިއިން ދައްކުވައިދެނީ، ޗައިނާއިން އަގުހުރި އުފެއްދުންތައް އެކްސްޕޯޓުކުރާއިރު، އެފްރިކާއިން އެކްސްޕޯޓުކުރަނީ އެ ތަކެތި އުފެއްދުމަށް ބޭނުންވާ ރޯމާއްދާތައް ކަމެވެ.
ޗައިނާގެ ކޮމާސް މިނިސްޓްރީން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، އާ ޓެރިފް ސިޔާސަތާއެކު 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި އަދި ޖޫން މަހު އެފްރިކާއިން ޗައިނާއަށް އެތެރެކުރި މުދަލުގެ މިންވަރު 193.8 ބިލިއަން ޔުއާނަށް އަރާފައިވެއެވެ. މިއީ އޭގެ ކުރީ އަހަރާ އަޅާބަލާއިރު %23.5 ގެ ކުރިއެރުމެކެވެ. މިއީ ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ނަމަވެސް، އެކްސްޕޯޓު އިތުރުވުމަކީ އިގްތިސާދީ އިންގިލާބެއް ނޫނެވެ.
އެފްރިކާގެ އަސްލު މައްސަލައަކީ ހަމައެކަނި މާކެޓަށް ނުވަދެވުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އެ ބައްރުން އުފައްދަނީ ކޯއްޗެއްތޯ އަދި އެ ތަކެތި ޕްރޮސެސްކުރުމުގެ ކިހާ މިންވަރެއް އެފްރިކާގެ އެތެރޭގައި ކުރެވޭތޯ މިއީ އޮތް އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެވެ. އެފްރިކަން ޑިވެލޮޕްމަންޓް ބޭންކުގެ އެންމެ ފަހުގެ އިންޑަސްޓްރިއަލައިޒޭޝަން އިންޑެކްސް އިން ދައްކާގޮތުގައި، އެފްރިކާގެ އުފެއްދުންތެރިކަމުގެ އަގު 2020 ވަނަ އަހަރުގެ 285 ބިލިއަން ޑޮލަރުން 2025 ވަނަ އަހަރު 351 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް އިތުރުވި ނަމަވެސް، ދުނިޔޭގެ މުޅި މެނުފެކްޗަރިންގެ %2 އަށްވުރެ ކުޑަ މިންވަރެއް ހިއްސާކުރަނީ އެފްރިކާއިންނެވެ. އަދި ދުނިޔޭގެ މެނުފެކްޗަރިން އެކްސްޕޯޓުގެ ހަމައެކަނި %1.4 ހިއްސާކުރަނީވެސް އެފްރިކާއިންނެވެ.
ސާފުނުކުރާ ކޮޕަރ ފަދަ ތަކެތިން ޓެރިފް ކަނޑާލުމަކީ ފައިދާހުރި ކަމެއް ނަމަވެސް، ކޮޕަރ ވައިރާއި، ބެޓެރީ ފަދަ ތަކެތި އަމިއްލައަށް އުފެއްދުމުން މާބޮޑަށް ފައިދާވެ، ވަޒީފާތައް އުފެދި، އާމްދަނީ އިތުރުވާނެއެވެ. ވީމާ، މުހިންމު ސުވާލަކީ އެފްރިކާއަށް އިތުރަށް އެކްސްޕޯޓު ކުރެވިދާނެތޯއެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ސުވާލަކީ ތަފާތު ބާވަތްތަކުގެ ތަކެތި އެކްސްޕޯޓު ކުރުމުގެ ގާބިލުކަން އެފްރިކާގައި އެބަހުރިތޯއެވެ.
މި މައްސަލަ އެންމެ ބޮޑަށް ފެންނަނީ މުހިންމު މަޢުދަންތަކުގެ ވިޔަފާރިންނެވެ. އިލެކްޓްރިކް އުޅަނދުތަކާއި، ބެޓެރީ އަދި އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސްގެ އުމްރާނީ ތަރައްގީއަށް ބޭނުންވާ ކޯބޯލްޓް، ކޮޕަރ، ލިތިއަމް، މެންގަނީޒް އަދި ގްރެފައިޓް ފަދަ މަޢުދަންތަކުގެ ބޮޑު ރިޒާވެއް އެފްރިކާގައި އެބައޮތެވެ. އޯއީސީޑީ އިން 2026 ވަނަ އަހަރު ނެރުނު ދިރާސާއަކުން ދައްކާގޮތުގައި އެފްރިކާއިން ޗައިނާއަށް އެކްސްޕޯޓުކުރާ ތަކެތީގެ ތެރޭގައި ތެޔޮ ނޫން އެހެނިހެން މަޢުދަންތަކުގެ ހިއްސާ ވަނީ 2002 ވަނަ އަހަރުގެ %20 އިން 2023 ވަނަ އަހަރު %45 އަށް އިތުރުވެފައެވެ. ނަމަވެސް މީގެ ތެރެއިން ގިނަ ތަކެއްޗަކީ ސާފުނުކޮށް ބޭރުކުރާ ރޯމާއްދާތަކެވެ.
ޗައިނާގެ ޓެރިފް ލުއިތަކުގެ ސަބަބުން ކޯބޯލްޓް، ލިތިއަމް ނުވަތަ ކޮޕަރ ފަދަ ރޯ މާއްދާތައް އެކްސްޕޯޓުކުރާ މިންވަރު އިތުރުވި ނަމަވެސް، މިއިން އެފްރިކާގެ އިގްތިސާދީ މޮޑެލްއަށް ބަދަލެއް ނާންނާނެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެފްރިކާ ދެމިއޮންނާނީ ހަމައެކަނި މަޢުދަން ނަގާ ތަނެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އަދި އޭގެ އެންމެ ބޮޑު މާލީ ފައިދާއެއް ނަގާނީ އެ ތަކެތި ޕްރޮސެސްކޮށް އުފެއްދުންތަކަށް ބަދަލުކުރާ ޗައިނާއިންނެވެ.