Wednesday, 18 November 2026
Advertisement
MWSC — SmartMeter (leaderboard)
ދުނިޔެ

ޕާކިސްތާނުގެ އިގްތިސާދީ ތަދުމަޑުކަން: އާމްދަނީ ހޯދުމުގެ ބަދަލުގައި އިސްރާފު ކުޑަކުރުން މުހިންމު

ޕާކިސްތާނުގެ އިގްތިސާދީ މޮޑެލް އިސްލާހުކޮށް، ދައުލަތުގެ ބޮޑު އިސްރާފާއި ދަރަނި ކުޑަނުކޮށް ގައުމަށް ދެމެހެއްޓެނިވި ތަރައްގީއެއް ނާންނާނެ ކަމަށް ތަޖުރިބާކާރުން އިންޒާރުދީފިއެވެ.

ޕާކިސްތާނުގެ އިގްތިސާދީ ތަދުމަޑުކަން: އާމްދަނީ ހޯދުމުގެ ބަދަލުގައި އިސްރާފު ކުޑަކުރުން މުހިންމު

ޕާކިސްތާނުގެ އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުން ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ހާސިލުކުރެވޭނީ، އުފެއްދުންތެރި މަސައްކަތްތަކުން ނަގާ ޓެކްސް ބޮޑުކުރުން ހުއްޓާލައި، ދައުލަތުގެ ބޮޑު ހަރަދުތަކާއި ނާކާމިޔާބު ސިޔާސަތުތައް އިސްލާހުކޮށްގެން ކަމަށް ތަޖުރިބާކާރުން ބުނެފިއެވެ. ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ޕާކިސްތާނުގެ ފިސްކަލް ސާޕްލަސް ވަނީ އަހަރުން އަހަރަށް ބަލާއިރު 40 އިންސައްތަ ދަށަށް ގޮސްފައެވެ. ކުރީ އަހަރު ޖީޑީޕީގެ 1.7 އިންސައްތައިގައި ހުރި ފިސްކަލް ސާޕްލަސް މިހާރު ހުރީ 0.9 އިންސައްތައިގައެވެ. މީގެ އިތުރުން، 2027 ވަނަ މާލީ އަހަރުގެ ފުރަތަމަ ކުއާޓަރުގައި ދައުލަތަށް ލިބުނު ޖުމްލަ އާމްދަނީ ވަނީ 3 އިންސައްތަ ދަށްވެ، 6.004 ޓްރިލިއަން ރުޕީސްއަށް ވެއްޓިފައެވެ.

ވޭތުވެދިޔަ ދިހަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި ފެޑްރަލް ބޯޑް އޮފް ރެވެނިއު (FBR) އިން ނަގާ ޓެކްސް 317.77 އިންސައްތަ އިތުރުވެފައިވީ ނަމަވެސް، ގައުމުގެ ހަގީގީ ޖީޑީޕީ ކުރިއަރާފައިވަނީ އެވްރެޖްކޮށް އެންމެ 3.4 އިން 3.5 އިންސައްތައަށެވެ. މިއީ އާމްދަނީ އިތުރުކުރިޔަސް އުފެއްދުންތެރިކަން އިތުރުނުވާކަމުގެ ހެއްކެކެވެ. ސަރުކާރުގެ ހަރަދުތައް 16 އިންސައްތަ އިތުރުވެ 4.730 ޓްރިލިއަން ރުޕީސްއަށް އަރާފައިވާއިރު، އޭގެ ތެރެއިން ބޮޑު ބައެއް ހޭދަވަނީ ދަރަނި އަދާކުރުމަށެވެ. އެގޮތުން ދަރަނީގެ އިންޓްރެސްޓްގެ ގޮތުގައި ދައްކަންޖެހޭ މިންވަރު ވަނީ 23 އިންސައްތަ އިތުރުވެފައެވެ.

ޕާކިސްތާނުގެ ހަކަތައިގެ ސިޔާސަތަކީ އިގްތިސާދަށް އޮތް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ. އިރުގެ ހަކަތަ ބޭނުންކުރުމުގެ ބޮޑު ފުރުސަތެއް އޮތް ނަމަވެސް، އަދިވެސް ބަރޯސާވަނީ އަގުބޮޑު ތެލުން ހަކަތަ އުފައްދާ ނިޒާމަކަށެވެ. ހަކަތައިގެ ދާއިރާގެ ދަރަނި (Circular Debt) މިހާރު ވަނީ 5.3 އާއި 5.45 ޓްރިލިއަން ރުޕީސްއާ ދެމެދުގެ މިންވަރަކަށް އުފުލިފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ސަރުކާރުގެ ބޮޑު ކެބިނެޓާއި، ގެއްލުމުގައި ހިންގާ ދައުލަތުގެ ކުންފުނިތަކަށް ކުރާ ހަރަދުތަކަކީވެސް ބޮޑު ބުރައެކެވެ. 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ނިޔަލަށް މިފަދަ ކުންފުނިތަކުގެ ގެއްލުން 7.22 ޓްރިލިއަން ރުޕީސްއަށް އަރާފައިވާއިރު، ކޮންމެ ދުވަހަކު މި ކުންފުނިތަކުގެ ސަބަބުން 3 ބިލިއަން ރުޕީސްގެ ގެއްލުން ދައުލަތަށް ލިބެއެވެ.

އިޖުތިމާއީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ޕްރޮގްރާމް، 'ބެނަޒީރު އިންކަމް ސަޕޯޓް ޕްރޮގްރާމް' (BISP) އަށް 838 ބިލިއަން ރުޕީސް ކަނޑައަޅާފައިވީ ނަމަވެސް، މިއީ ފަގީރުކަން ނައްތާލުމުގެ ދާއިމީ ހައްލެއް ނޫން ކަމަށް ތަޖުރިބާކާރުން ބުނެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި މީހުންނަށް އަމިއްލައަށް އާމްދަނީ ހޯދޭނެ ފުރުސަތުތައް ފަހިކޮށްދިނުން މުހިންމެވެ. ޖުމްލަ ގޮތެއްގައި، ޕާކިސްތާނުގެ ދަރަނި މިހާރު ހުރީ ޖީޑީޕީގެ 70.7 އިންސައްތައިގައެވެ. މި ދަރަނީގެ މަޅިން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި، ހަމައެކަނި ޓެކްސް ބޮޑުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ދައުލަތުގެ ހަރަދުތައް ކުޑަކޮށް، އިންވެސްޓްމަންޓްތަކަށް މަގުފަހިކޮށްދޭން ޖެހޭ ކަމަށް ރިޕޯޓުގައި ބުނެފައިވެއެވެ.

ރިއެކްޝަން

Advertisement
Ooredoo — Truecaller (box)

ކޮމެންޓް

މި ލިޔުމަށް ކޮމެންޓް ކުރުން ވަނީ ބަންދުކޮށްފައެވެ.