ޓައިވާނާއި އިންޑިއާ އަދި އިންޑޯ-ޕެސިފިކް ސަރަޙައްދުގެ ގުޅުން

އީވާ އެއަރއިން އަންނަ ޑިސެމްބަރު މަހުން ފެށިގެން ނިއުދިއްލީއާއި ޓައިޕޭއާ ދެމެދު ހަފްތާއަކު ސީދާ 5 ފްލައިޓް ބޭއްވުމަށް ނިންމައިފިއެވެ. މިއާއެކު ޓައިވާނާއި އިންޑިއާއާ ދެމެދު އޮތް ގުޅުން ބަދަހިކުރުމަށް އޮތް ބޮޑު ހުރަހަކަށް ނިމުން އަންނާނެއެވެ. ސީދާ ވައިގެ ގުޅުމުގެ ސަބަބުން ވިޔަފާރީގެ ގުޅުންތަކާއި، ތަޢުލީމީ ދާއިރާގެ ބަދަލުކުރުންތަކާއި، ފަތުރުވެރިކަމުގެ އިތުރުން ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި އޮންނަ ގުޅުންތައް އިތުރަށް ބަދަހިވެގެންދާނެއެވެ. އަދި މިއީ ދެ ޤައުމުގެ މުޖުތަމަޢުގެ މެދުގައި މުޢާމަލާތްކުރުން ފަސޭހަވެ، ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި އެއްބާރުލުން ދިނުމަށް އެޅޭ ވަރަށް މުހިންމު ބިންގަލަކަށް ވެގެންދާނެއެވެ.

މި ފިޔަވަޅަކީ ދެ ޤައުމުގެ ގުޅުން ވަރުގަދަކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ. ޓައިވާނުގެ 'ނިއު ސައުތުބައުންޑް ޕޮލިސީ ޕްލަސް' އިސްނެގުމާއި، ފުޅާ އިންޑޯ-ޕެސިފިކް ސްޓްރެޓެޖީގެ ދަށުން އިންޑިއާއަކީ ޓައިވާނުން ވަރަށް ބޮޑު އިސްކަމެއް ދޭ ޤައުމެކެވެ. މި ސިޔާސަތު މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ބިނާވެފައިވަނީ ރައްޔިތުންނާ ގުޅޭ ކަންކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން، މުޖުތަމަޢުތައް ގުޅުވާލުމަށްޓަކައި ދަތުރުފަތުރުކުރުމުގެ ފަސޭހަކަން އޮތުމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމަކަށްވާއިރު، ސީދާ ވައިގެ ގުޅުމަކީ މީގެ މުހިންމު ފެށުމެކެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، މިއީ ސަމާލުކަންދޭންޖެހޭ ގިނަ ކަންތައްތަކެއްގެ ތެރެއިން އެންމެ ކަމެކެވެ. ސީދާ ވައިގެ ގުޅުން ޤާއިމުކުރުމަކީ ކުރިއްސުރެ ކުރަންވެފައި އޮތް، މަރުޙަބާ ކިޔަންޖެހޭ ފިޔަވަޅެއް ނަމަވެސް، ޓައިވާނުން އިންޑިއާއަށް ދޭ އިޤްތިޞާދީ އަދި ސްޓްރެޓެޖިކް އަހައްމިއްޔަތުކަން ވަނީ ކުޑަވެފައި ކަމަށް ފެނެއެވެ. ޓައިވާނުން އަދިވެސް އިންޑިއާއާ މެދު ދެކެނީ ބޯދާ ނަޒަރަކުންނެވެ. އަދި އިންޑިއާގެ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތާ މެދު ޓައިވާނުން ގެންގުޅޭ ވިސްނުން ބިނާވެފައިވަނީ ހެކީގެ މައްޗަށްވުރެ ބޮޑަށް، ކަންކަމަށް ރައްދުދިނުމުގެ މައްޗަށެވެ.

މީގެ އެއް މިސާލަކީ، އިންޑިއާއިން ޗައިނާއާއެކު އޮންނަ ގުޅުން ހަމައަކަށް އެޅުވުމަށް ކުރާ މަސައްކަތަކީ އިންޑިއާއިން ޗައިނާއާ ގާތްވަނީކަމަށް ޓައިވާނުން މާނަކުރުމެވެ. މިއީ ގޯސް ވިސްނުމެކެވެ. ޗައިނާއާއެކު އޮންނަ ގުޅުން މެނޭޖުކުރުމުގެ މާނައަކީ ޓައިވާނާ އޮންނަ ގުޅުން ކަނޑާލުމެއް ނޫނެވެ. އިންޑިއާއިން ޓައިވާނާއެކު ބާއްވާ ގުޅުންތަކުގައި، ޗައިނާގެ ނުފޫޒު އޮތް ނަމަވެސް، އިންޑިއާއިން ވަނީ އެ ނުފޫޒު ކުޑަކުރުމަށް މަސައްކަތްކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް ޓައިވާނުން މިކަމަށް އެކަށީގެންވާ ސަމާލުކަމެއް ދީފައެއް ނުވެއެވެ.

މީގެ އިތުރުން، އިންޑިއާއަށް ބައިނަލްއަޤްވާމީ ގުޅުންތަކަކީ ހަމައެކަނި އެމެރިކާއާއި ޗައިނާގެ ވާދަވެރިކަމެއް ނޫނެވެ. ސްޓްރެޓެޖިކް މިނިވަންކަމަށް އިސްކަންދޭ މިންވަރު އިތުރުވަމުންދާއިރު، ޓައިވާނުން އަދިވެސް ބައިނަލްއަޤްވާމީ ގުޅުންތަކާމެދު ދެކެނީ އެމެރިކާއާއި ޗައިނާގެ ވާދަވެރިކަމުގެ ނަޒަރުންނެވެ.

އިންޑިއާއާއި އެމެރިކާގެ ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކުގެ ސަބަބުން އިންޑޯ-ޕެސިފިކް ސަރަޙައްދު ބަލިކަށިވަމުންދާކަމަށް ދެކޭ ދެކުމަކީވެސް ރަނގަޅު ވިސްނުމެއް ނޫނެވެ. އިންޑޯ-ޕެސިފިކް ގެއްލިގެން ނުދެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ގިނަ ޤައުމުތަކުން ދަނީ އެމެރިކާގެ އިތުބާރާމެދު ސުވާލު އުފައްދަމުންނެވެ. އަދި ސަރަޙައްދީ ޤައުމުތަކުން އަމިއްލަ ސްޓްރެޓެޖިކް މަޞްލަޙަތުތަކަށް އިސްކަންދެމުންނެވެ. ޓައިވާނުން މި ބަދަލުވަމުންދާ އޮއިވަރަށް، ޚާއްޞަކޮށް އެމެރިކާއިން އެ ޤައުމުގެ ބައިވެރިންނާމެދު ގެންގުޅޭ މުޢާމަލާތީ އުޞޫލުތަކަށް ސަމާލުވާން ޖެހެއެވެ.

ވޮޝިންޓަނަކީ ޓައިޕޭގެ އެންމެ މުހިންމު ސަލާމަތީ ބައިވެރިޔާކަން ޔަޤީނެވެ. ނަމަވެސް އެމެރިކާގެ ސިޔާސަތުތަކަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން، ޓައިވާނުން އެހެން ޤައުމުތަކާއެކުވެސް ގުޅުން ބަދަހިކުރުމަށް ވިސްނަންޖެހެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް އިންޑިއާ ފަދަ ޤައުމުތަކަށް އަތުވެދާނެ ޙަމަލާއެއްގެ ނުރައްކަލާއި ސަރަޙައްދީ ހަމަނުޖެހުންތަކާ މެދު ހޭލުންތެރިކުރުމުގައި ޓައިވާނުން އިސް ދައުރެއް އަދާކުރަން ޖެހެއެވެ. އިންޑިއާއާ ނުލައި މާނަހުރި އިންޑޯ-ޕެސިފިކް ސްޓްރެޓެޖީއެއް ވުޖޫދުނުކުރެވޭނެކަން ކަށަވަރެވެ. މި ސަރަޙައްދުގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް އިޤްތިޞާދުގެ ހައިސިއްޔަތުންނާއި، މުހިންމު ސްޓްރެޓެޖިކް ބައިވެރިއެއްގެ ގޮތުން، މިނިވަން އަދި ހުޅުވާލެވިފައިވާ އިންޑޯ-ޕެސިފިކް ސަރަޙައްދަކަށް އިންޑިއާގެ ދައުރު ވަރަށް މުހިންމެވެ.

މިކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، ޓައިވާނުން ހަމައެކަނި ހުޅަނގަށް ބަރޯސާވުމުގެ ބަދަލުގައި، އަމިއްލަ އިންޑޯ-ޕެސިފިކް ސްޓްރެޓެޖީއަކަށް ސަމާލުކަންދޭން ޖެހެއެވެ. އަދި މި ވިސްނުމުގައި އިންޑިއާ ހިމެނުން މުހިންމެވެ. ޓައިވާނުން 'ނިއު ސައުތުބައުންޑް ޕޮލިސީ ޕްލަސް' ވަރުގަދަކޮށް، އެ ސިޔާސަތު އިންޑޯ-ޕެސިފިކް ސްޓްރެޓެޖީއާ ގުޅުވާލަން ޖެހެއެވެ. ޓައިވާން ކަނޑުއޮޅީގައި އުފެދޭ ހަމަނުޖެހުމެއްގެ އަސަރު މުޅި ސަރަޙައްދަށް ކުރާނެއެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު ކުރެވޭ މަޝްވަރާތަކާއި ގުޅުންތަކުގެ ސަބަބުން މުސްތަޤުބަލުގައި ފައިދާކުރާނެއެވެ. ސަރަޙައްދީ ޤައުމުތަކުން ސީދާ އަސްކަރީ އެހީތެރިކަން ނުދިން ނަމަވެސް، ޗައިނާއަށް އެހެނިހެން ގޮތްގޮތުން ފިއްތުންތައް ކުރިމަތިކުރުވިދާނެއެވެ. އަދި މިއީ ޙަމަލާއެއް ހުއްޓުވުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކަމެއްކަން ޓައިވާނުން ދަންނަން ޖެހެއެވެ.

ޓައިވާނާއި އިންޑިއާއަކީ އެއްބަޔަކު އަނެއް ބަޔަކަށް މުހިންމު ދެ ޤައުމުކަން ކަށަވަރެވެ. އަލަށް ފަށާ ސީދާ ފްލައިޓްތަކަކީ މުހިންމު ފެށުމެއް ނަމަވެސް، މިއީ އަދިވެސް ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ކުރަން ހުރިކަން ހަނދާންކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. ޓައިވާނަށް ދެމެހެއްޓެނިވި އިންޑިއާ ސްޓްރެޓެޖީއެއް ބޭނުންވެއެވެ. ޓައިވާނުން އިންޑިއާގައި އިންވެސްޓްކުރުމަކީ ސަރަޙައްދީ ބާރުވެރިކަން އިތުރުކޮށް، ބައިވެރިން ގިނަކޮށް، އެންމެ ބޭނުންވާ ދަނޑިވަޅުގައި އިންޑޯ-ޕެސިފިކް ސަރަޙައްދުގެ އެއްބާރުލުން ލިބޭނެކަން ކަށަވަރުކުރުމެވެ. މި ލިޔުމަކީ ޓައިވާން-އޭޝިއާ އެކްސްޗޭންޖް ފައުންޑޭޝަންގެ ފެލޯއެއް ކަމަށްވާ ސަނާ ހާޝިމްގެ އަމިއްލަ ޚިޔާލުތަކެއްގެ މައްޗަށް ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެކެވެ.

އެހެނިހެން ޚަބަރުތަކަށް ބަލާއިރު، ވޭތުވެދިޔަ 15 އަހަރު ޗައިނާއިން އޭޝިއާގައި އެ ޤައުމުގެ ސަރަޙައްދީ އަމާޒުތައް ޙާޞިލުކުރުމަށް 'ގްރޭ ޒޯން' އޮޕަރޭޝަންތަކަށް ވަނީ ބަރޯސާވެފައެވެ. އަދި މިކަމަށް ރައްދުދިނުމުގައި އެމެރިކާއަށް ވަނީ ދަތިތަކާ ކުރިމަތިވެފައެވެ. ގްރޭ ޒޯން އޮޕަރޭޝަންތަކަކީ ސީދާ ހަނގުރާމައެއް ނުވަތަ ޞުލްޙަވެރިކަމެއް ނެތް ޙާލަތްތަކެއް އުފެއްދުމަށް ތަފާތު އުކުޅުތައް ބޭނުންކުރުމެވެ. މީގައި އަސްކަރީ ފަރާތްތަކުން އަނިޔާވެރިކަމާ ދުރުވި ނަމަވެސް ނުރައްކާތެރި ޙަރަކާތްތައް ހިންގައެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ޔޫރަޕިއަން ޕާލަމެންޓުގެ ޕޯލެންޑް މެމްބަރުންގެ ވަފުދަކާ ޓައިވާނުގެ ރައީސް ވިލިއަމް ލައި މިދިޔަ މަހުގެ ފަހުކޮޅު ރިޔާސީ ގަނޑުވަރުގައި ވަނީ ބައްދަލުކުރައްވާފައެވެ. ކުރީގެ ބޮޑުވަޒީރު ބިއާޓާ ޝިޑްލޯ އިސްކޮށް ހުންނަވައިގެން ވަޑައިގެންނެވި މި ވަފުދުން ވަނީ ލެޖިސްލޭޓިވް ޔުއާންގެ ސްޕީކަރ ހަން ކުއޯ-ޔޫ އާވެސް ބައްދަލުކުރައްވާފައެވެ. މިއީ ގާތްގަނޑަކަށް ދެ ދައުރުގެ ތެރޭގައި އީޔޫ ޤާނޫނުހަދާ މަޖިލީހުގެ އެއް ޕާޓީއަކަށް ނިސްބަތްވާ ވަފުދެއް ޓައިޕޭއަށް ޒިޔާރަތްކުރި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. ހަޑްސަން އިންސްޓިޓިއުޓްގެ ސީނިއަރ ފެލޯ ކެން މޮރިޔާސު ވަނީ މި ދެ ހަފްތާގެ ތެރޭގައި ވޮޝިންޓަން އެގްޒެމިނަރ ގައި މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ވާހަކަދައްކަވާފައެވެ.

އަދި ޤާނޫނުހަދާ މަޖިލިސް އޮތީ "އަނދިރި ބާރުތަކެއްގެ" ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައި ކަމަށް ލެޖިސްލޭޓިވް ސްޕީކަރ ހަން ކުއޯ-ޔޫ ވިދާޅުވުމުން ގިނަ ބަޔަކަށް ވަނީ ސިހުން ލިބިފައެވެ. މިއަހަރުގެ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓު ފާސްކުރުން 266 ދުވަހުގެ ރެކޯޑު ލަސްވުމަކާ ގުޅިގެން ހަން ވަނީ އަންގާރަ ދުވަހު ބޭއްވި ކްރޮސް-ކޯކަސް މަޝްވަރާ ބައްދަލުވުމެއްގައި ކޯފާ އިސްކުރައްވާފައެވެ. އޭނާގެ ނުރުހުން އަމާޒުވީ އެ ދުވަހުގެ ބައްދަލުވުމަށް ހާޒިރުވެވަޑައިނުގެންނެވި ޗައިނީސް ނޭޝަނަލިސްޓް ޕާޓީ (ކޭއެމްޓީ) ގެ ކޯކަސް ވިޕް ފޫ ކުން-ޗީ އަށެވެ. ދިގުލައިގެން ދިޔަ ބަޖެޓު ފާސްކޮށްފައިވަނީ ހުކުރު ދުވަހުގެ ހަވީރު 6:08 ގައެވެ.