އިންޑިއާއާއި އޮސްޓްރޭލިއާއިން ގުޅުން ބަދަހިކޮށް، އެކަކު އަނެކެއްގެ ކިބައިން ބާރުވެރިކަން ހޯދަނީ
ފާއިތުވި ހަފްތާގައި އިންޑިއާގެ ބޮޑުވަޒީރު ނަރެންދްރަ މޯދީ އޮސްޓްރޭލިއާއަށް ކުރެއްވި ތިން ދުވަހުގެ ދަތުރުފުޅުގައި، ޚާއްޞަކޮށް ދިފާޢީ އަދި ސަލާމަތީ ދާއިރާއިން ވަރަށް މުހިންމު ނަތީޖާތަކެއް ވަނީ ނެރެފައެވެ.
ޗައިނާގެ ނުފޫޒާ ދެކޮޅަށް އެމެރިކާއަށް ބަރޯސާވުމާމެދު ކަންބޮޑުވުންތައް އުފެދިފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައި، ޖަޕާނާއި އޮސްޓްރޭލިއާއިން ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރާ ފަދައިން، އިންޑިއާއާއި އޮސްޓްރޭލިއާއިންވެސް ދަނީ އެއް ގައުމު އަނެއް ގައުމުގެ ކިބައިން ބާރުވެރިކަން ހޯދުމަށް ޝައުޤުވެރިކަން ފާޅުކުރަމުންނެވެ. މޯދީގެ މި ދަތުރުފުޅުން މިކަމުގެ މިސާލުތައް ވަނީ ފެނިގެންގޮސްފައެވެ.
އެމީހުންގެ ސްޓްރެޓީޖިކް އިޚްތިޔާރުތައް ފުޅާކުރުމަށްޓަކައި، މި ދެ ގައުމުން ދަނީ ކުދި އިއްތިޙާދުތައް އެކުލަވާލަމުންނެވެ. އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ޤާބިލުކަން ހުރި މިންވަރުގެ ސަބަބުން މިކަން ކޮޅެއްގައި ޖެހޭނެ ގޮތެއް ޔަޤީން ނުވި ނަމަވެސް، އިންޑޮނީޝިއާ އަދި ނިއުޒީލެންޑް ފަދަ އޭޝިއާގެ އެހެން ބައިވެރިންނާއެކު މަސައްކަތްކޮށްފިނަމަ ކާމިޔާބުވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑެވެ. މިދިޔަ ހަފްތާގައި މޯދީ ވަނީ މި ދެ ގައުމަށްވެސް ޒިޔާރަތްކުރައްވާފައެވެ.
އޮސްޓްރޭލިއާއާއި އިންޑިއާގެ ދޭދޭ ގުޅުމަކީ މިފަދަ މަސައްކަތްތަކުގެ އެއް ތަނބެވެ. މޯދީގެ ދަތުރުފުޅުގައި ސޮއިކުރެވުނު ޖޮއިންޓް ޑިކްލަރޭޝަން އޮން ޑިފެންސްއަކީ، ގުޅުން ވަރަށް ބޮޑަށް ބަދަހިވެފައިވީނަމަވެސް އިތުރަށް ކުރިއަރުވަން ޖާގަ އޮތްކަން އަންގައިދޭ މުހިންމު އެއްބަސްވުމެކެވެ. އެހެންކަމުން، ދެގައުމުގެ އަސްކަރިއްޔާތަކުގެ މެދުގައި ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމާއި މަޢުލޫމާތު ޙިއްސާކުރުމުގެ އިތުރުން ދިފާޢީ ތަމްރީނުތައް ހަރުދަނާކުރުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތްތަކަކީ މަރުޙަބާ ކިޔަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.
މި ގަރާރުގެ އަނެއް މުހިންމު ކަމަކީ ސަރަޙައްދީ ސަލާމަތްތެރިކަން ހަރުދަނާކުރުމަށް ދީފައިވާ އަހައްމިއްޔަތެވެ. ބާރުގެ ބޭނުންކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޤާނޫނުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެ މަތިން ޞުލްޙަވެރިކަމާއެކު މައްސަލަތައް ޙައްލުކުރުމަށް މީގައި ގޮވާލާފައިވެއެވެ. ފިލިޕީންސްއާ އެއްކޮޅަށް އދ. ގެ ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމި ނިންމުމަށް 10 އަހަރު ފުރުނު މުނާސަބަތުގައި މިކަން ފާހަގަކުރުން ވަރަށް މުހިންމެވެ. ނަމަވެސް، ބައިވެރިންނާ ގުޅިގެން މިކަން ފާހަގަކުރުމުގެ ފުރުޞަތު އިންޑިއާއިން ވަނީ ގެއްލުވާލާފައެވެ. އަދި އދ. ގެ ކަނޑުގެ ޤާނޫނާބެހޭ މުޢާހަދާ (ޔޫއެންކްލޯސް) އަށް ސަމާލުކަން ދިނުން ފަދަ ކަންކަމަކީ، ޗައިނާ ފަދަ ގައުމުތަކުގެ އުދުވާނީ ޢަމަލުތަކުގެ ކުރިމަތީގައި ކުޑަ ކަމަކަށް ފެނުނު ނަމަވެސް، މީގެ ނުފޫޒާއި އަގު ވަޒަންކުރަން ޖެހެއެވެ.
މީގެ ތެރެއިން އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް ކަމަކީ 'އިންޑޯ-ޕެސިފިކް ސަރަޙައްދުގައި ދެގައުމުގެ މަސްލަހަތާ ގުޅުންހުރި ދިފާޢީ ކަންކަމާމެދު މަޝްވަރާކުރުމަށް' އެއްބަސްވުމެވެ. މިއީ މީގެ څند އަހަރެއް ކުރިން އޮސްޓްރޭލިއާއާއި އިންޑިއާއާމެދު ޚިޔާލަށްވެސް ގެނެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ގްރިފިތު ޔުނިވަރސިޓީގެ ޕްރޮފެސަރ އިއަން ހޯލް ފާހަގަކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، މި ޢިބާރާތްތަކަކީ 'އެންޒަސް މުޢާހަދާ' ގެ 3 ވަނަ މާއްދާގައި ބޭނުންކޮށްފައިވާ ފަދަ، އިއްތިޙާދެއްގެ ސިފަ ގެނުވައިދޭ ޢިބާރާތްތަކެކެވެ. އެ މާއްދާގައި ބުނެފައިވަނީ، "ޕެސިފިކް ސަރަޙައްދުގައި އެއިން އެއްވެސް ޕާޓީއެއްގެ ސަރަޙައްދީ ނަޒާހަތްތެރިކަމަށް، ސިޔާސީ މިނިވަންކަމަށް، ނުވަތަ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެއްޖެކަމަށް ފެނިއްޖެ ޙާލަތެއްގައި ޕާޓީތަކުން އެކުގައި މަޝްވަރާކުރާނެ" ކަމަށެވެ. މިއީ ފާހަގަކޮށްލަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ސަބަބަކީ، އަމިއްލަ މިނިވަންކަމަށް ހުރަސްއެޅިދާނެތީ، އިއްތިޙާދުތަކުގެ ތެރޭގައި ބަނދެވުމާ އިންޑިއާއިން ދިގު މުއްދަތަކަށް ދެކޮޅު ހަދާފައިވާތީއެވެ. މި ވިސްނުމަށް އައި ބަދަލާމެދު މާބޮޑަށް ވިސްނާކަށް ނުޖެހެއެވެ. މޯދީގެ މި ދަތުރުފުޅު ކުރިއަށް މިދިޔައީ، ޖުލައި މަހުގެ ކުރީކޮޅު ޖަޕާނުގެ ބޮޑުވަޒީރު ސަނާއެ ޓަކައިޗީ އިންޑިއާއަށް ކުރެއްވި ކާމިޔާބު ދަތުރުފުޅަށް ފަހުގައެވެ.
މި ދަތުރުފުޅުގެ ދެވަނަ މުހިންމު ނަތީޖާއަކީ، ހަކަތައިގެ ރައްކާތެރިކަމުގެ އެއްބާރުލުމުގެ ދަށުން މަދަނީ ނިއުކްލިއަރ ހަކަތައިގެ ދާއިރާއިން އޮސްޓްރޭލިއާއިން އިންޑިއާއަށް ޔުރޭނިއަމް ވިއްކުމެވެ. އިންޑިއާއަށް ޔުރޭނިއަމް ވިއްކުމަކީ ދިގު އަދި އުނދަގޫ ތާރީޚެއް އޮތް ކަމެކެވެ. ނިއުކްލިއަރ ހަތިޔާރު ނުފެތުރުމުގެ މުޢާހަދާ (އެން.ޕީ.ޓީ) ގައި އިންޑިއާއިން ސޮއިކޮށްފައި ނުވާތީ، މީގެ ކުރިން އިންޑިއާއަށް ޔުރޭނިއަމް ވިއްކުމަށް އޮތީ ދެކޮޅު ހަދާފައެވެ. ނަމަވެސް، އިންޑިއާއިން ތަކުރާރުކޮށް ބުނަމުން އައީ އެ މުޢާހަދާގައި ސޮއިނުކުރި ނަމަވެސް، ސޮއިކުރި ގައުމުތަކަށްވުރެ ބޮޑަށް އިންޑިއާއިން އެ މުޢާހަދާގެ އުޞޫލުތަކަށް ޙުރުމަތްތެރިކޮށް ހިތާ ކަމަށެވެ. މިއީ އިންޑިއާއިން ވަރަށް ބޮޑަށް މާޔޫސްވި ކަމެކެވެ. ސަބަބަކީ، ޗައިނާއިން އެން.ޕީ.ޓީ އަދި ނިއުކްލިއަރ ސަޕްލަޔަރސް ގްރޫޕްގެ ޝަރުޠުތަކާ ޚިލާފުވެފައިވީނަމަވެސް، އޮސްޓްރޭލިއާއިން ޗައިނާއަށް ޔުރޭނިއަމް ވިއްކަމުން ދިޔުމެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، އިންޑިއާއާއި އޮސްޓްރޭލިއާއިން އަދިވެސް ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަން އެބަހުއްޓެވެ. ވިޔަފާރީގެ ތެރެއިންނާއި އެހެނިހެން ގޮތްގޮތުން ޗައިނާއިން ކުރާ މަޖުބޫރުކުރުންތަކާ ދެކޮޅަށް ގުޅިގެން ފިޔަވަޅު އެޅުން އަދިވެސް ކުޑައެވެ. ބެއިޖިންގގެ އުދުވާނީ އުކުޅުތަކާ ދެކޮޅަށް ގުޅިގެން ރައްދުދޭނެ އޮނިގަނޑެއް އިންޑޯ-ޕެސިފިކް ބައިވެރިން އެކުލަވާލަންޖެހޭ ވަގުތު މިވަނީ ޖެހިފައެވެ. ވިޔަފާރިއަކީ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ހަރުކަށި ސިޔާސަތުން ބޭރުގައިވާ ކަމެއްކަމަށް އަހަރެމެން ދެކުނު ނަމަވެސް، ތާރީޚުން ފެންނަން އޮތީ އެހެންނެއް ނޫނެވެ. އިނގިރޭސިވިލާތް އެކަހެރިކުރުމަށް ނަޕޯލިއަން ގެންގުޅުއްވި 'ކޮންޓިނެންޓަލް ސިސްޓަމް' އާއި، ފިނި ހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރުގެ ޓެކްނޮލޮޖީ ކޮންޓްރޯލްތަކުން ވެސް ފެނިގެންދިޔައީ، ބޮޑެތި ބާރުތަކުގެ ސިޔާސީ ކުޅިގަނޑުގައި ވިޔަފާރިއަކީ އަބަދުވެސް ބޭނުންކުރާ ހަތިޔާރެއް ކަމެވެ.
މިއަދު ޗައިނާއިންވެސް ދަނީ މިފަދައިން ކަންތައްކުރަން މަސައްކަތްކުރަމުންނެވެ. ވިޔަފާރީގައި އޮންނަ ބޮޑު ނުފޫޒުގެ ބޭނުންކޮށްގެން އެހެން ގައުމުތައް ކުޑަކަކޫ މައްޗަށް ތިރިކުރުމަށެވެ. މި ނުފޫޒު އޮންނަނީ ހަމައެކަނި ދޭދޭ ގައުމުތަކާ ދެމެދު ކުރެވޭ މުޢާމަލާތްތަކުގައެވެ. ޗައިނާއިން ދޭދޭ ގުޅުންތަކަށް ބާރުއަޅަނީ މިސަބަބަށްޓަކައެވެ. ޗައިނާއިން އެއްވެސް ގައުމަކަށް ބިރުދައްކާ ޙާލަތުގައި، އިންޑޯ-ޕެސިފިކް ބައިވެރިންނާއި އެހެނިހެން ގައުމުތަކުން އެއްބައިވަންތަ ފްރަންޓެއް ދައްކަންޖެހެނީ މިހެންވެގެންނެވެ. މީގެ މާނައަކީ، ގައުމުތަކުގެ މެދުގައި ކުރެވޭ މަޝްވަރާތައް ގިނަ ގައުމުތައް ޝާމިލުވާ ގޮތަށް ފުޅާކޮށް، ޗައިނާ ހުއްޓުވޭފަދަ ހަލުވި އަދި ނަތީޖާ ނެރެވޭ ނިޒާމަކަށް ވާންޖެހެއެވެ. މިކަން ކުރެވޭނީ އަސަރު ފޯރާ ހުރިހާ ފަރާތްތަކުން އެކުގައި އަތްގުޅާލައިގެންނެވެ.
އެނގިގެންދާ ގޮތުގައި، ހުރިހާ ދައުލަތްތަކުންވެސް އިސްކަންދޭނީ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ކަންކަން ކުރުމަށެވެ. ނުވަތަ އިންޑިއާއިން ބުނާގޮތަށްނަމަ، 'ސްޓްރެޓީޖިކް އޮޓޮނޮމީ' ދެމެހެއްޓުމަށެވެ. ނަމަވެސް މީގެ ސަބަބުން ޗައިނާގެ އުކުޅުތަކަށް ވަނީ ފަސޭހައެވެ. އުދުވާނީ ޢަމަލުތަކާ ދެކޮޅަށް ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅެއް އެޅޭނީ ގާތް ގުޅުމެއް ބާއްވައިގެންނެވެ. މޯދީ އާއި އޮސްޓްރޭލިއާގެ ބޮޑުވަޒީރު އެންތަނީ އަލްބަނީސް ވަނީ އެ ގުޅުމަށް މަގުފަހިކޮށްދެއްވާފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އަދިވެސް ކުރަންޖެހޭ ވަރަށް ގިނަ މަސައްކަތްތައް އެބަހުއްޓެވެ.
(މި ލިޔުމަކީ އޮސްޓްރޭލިއަން ސްޓްރެޓީޖިކް ޕޮލިސީ އިންސްޓިޓިއުޓްގެ ރެސިޑެންޓް ސީނިއަރ ފެލޯ، ރާޖީ ރާޖަގޯޕާލަން ލިޔުއްވާފައިވާ ލިޔުމެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓެކެވެ.)
