ދުނިޔެ

އިންޑިއާގެ ދިފާޢީ ސާމާނު އެކްސްޕޯޓްކުރުން އިތުރުވުމާއެކު އޮސްޓްރޭލިއާއަށް އައު ފުރުޞަތުތަކެއް

ޙުސައިން އިބްރާހީމް ، ދެން އޮންލައިން

އިންޑިއާގެ ދިފާޢީ ޞިނާޢަތް އާންމުކޮށް ހީކުރާ ވަރަށްވުރެ މާ ހަލުވިކަމާއެކު ކުރިއަރަމުން އަންނައިރު، މީގެ ސަބަބުން އެހެން ޤައުމުތަކާ ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމުގެ އައު ދޮރުތަކެއް ދަނީ ހުޅުވެމުންނެވެ.

ފާއިތުވި ހަފްތާގައި އިންޑިއާގެ ބޮޑުވަޒީރު ނަރެންދްރަ މޯދީ އޮސްޓްރޭލިއާއަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅުގައި، މެލްބަންގެ ބޮޑު ސްޓޭޑިއަމެއްގައި އިންޑިއާ ދަރިކޮޅުގެ މީހުންނާ ބައްދަލުކުރެއްވުމުގެ އިތުރުން، ދެ ޤައުމުގެ ދެމެދުގައި އިންވެސްޓްމަންޓާއި، ހަކަތައާއި، ކުޅިވަރާއި، ތަޢުލީމުގެ އިތުރުން ދިފާޢީ ދާއިރާއިންވެސް ވަނީ މުހިންމު ކުރިއެރުންތަކެއް ހޯދާފައެވެ. ނަމަވެސް، "އިންޑިއާ-އޮސްޓްރޭލިއާ ޖޮއިންޓް ޑިކްލަރޭޝަން އޮން ޑިފެންސް އެންޑް ސެކިއުރިޓީ ކޯޕަރޭޝަން" އިޢުލާނުކުރުމާއެކު، އޮސްޓްރޭލިއާގެ މީޑިއާތަކުން އެކަމަށް މާބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ދީފައެއް ނުވެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެމީހުންގެ ސަމާލުކަން ހުއްޓިފައިވަނީ އޯކަސް (AUKUS) އެއްބަސްވުމާއި، ޗައިނާގެ އަސްކަރީ ބާރުގަދަވުމާއި، އަދި މެދުއިރުމައްޗާއި ޔޫކްރެއިންގެ ހަނގުރާމައަށެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، ފާއިތުވި ދިހަ އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އިންޑިއާއާއި އޮސްޓްރޭލިއާގެ ސަލާމަތީ ގުޅުން ވަނީ ގިނަ ބަޔަކަށް އަންދާޒާނުކުރެވޭ މިންވަރަށް ބަދަހިވެފައެވެ. 2009 ވަނަ އަހަރު ސަލާމަތީ ގުޅުމުގެ ގުޅިފައިވާ ޤަރާރެއް ނެރުމަށްފަހު، "2+2 ފޮރިން އެންޑް ޑިފެންސް މިނިސްޓީރިއަލް ޑައިލޮގް" ފަދަ މުހިންމު ނިޒާމުތައް ވަނީ ޤާއިމުކޮށްފައެވެ. ދެ ޤައުމުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ގަވާއިދުން އޮސްޓްރާހިންދު (Austrahind) އަދި އޮސްއިންޑެކްސް (AUSINDEX) ފަދަ ތަމްރީނުތަކުގައި ބައިވެރިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ކުއަޑް (Quad) ޕާޓްނަރުންނާއެކު މަލާބާރު (MALABAR)، ކަކަޑޫ (KAKADU)، އަދި ޓެލިސްމަން ސޭބަރ (TALISMAN SABRE) ފަދަ ގިނަ ޤައުމުތައް ހިމެނޭ ތަމްރީނުތަކުގައިވެސް ބައިވެރިވެއެވެ. ވައިގެ އަދި ކަނޑުގެ ސިފައިން މިހާރު ވައިގެ ތެރޭގައި ބޯޓުތަކަށް ތެޔޮ އެޅުމާއި، ސަބްމެރީން ސަލާމަތްކުރުމުގެ މަސައްކަތްތަކުގައިވެސް ގުޅިގެން ޙަރަކާތްތެރިވެއެވެ. މި ގުޅުން ކުއަޑްގެ އިތުރުން، އައި.އޯ.އާރް.އޭ (IORA) އަދި ޕީ.އައި.އެފް (PIF) މެދުވެރިކޮށްވެސް ވަނީ ފުޅާވެފައެވެ.

އައު ދިފާޢީ ޤަރާރުގެ އަމާޒުތައް މާ ފުޅާވެފައި ބޮޑެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އަސްކަރީ ތަމްރީނުތައް އިތުރަށް ހަރުދަނާކުރުމާއި، ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުން އަވަސްކުރުމާއި، އަސްކަރީ ތަޢުލީމު ފުޅާކުރުމުގެ އިތުރުން "ދެ ޤައުމުގެ ސަރަޙައްދުތަކުން މަތިންދާބޯޓުތައް ޙަރަކާތްތެރިވުން ފުޅާކުރުން" ހިމެނެއެވެ. އަދި އިންސާނީ އެހީތެރިކަމާއި، ލޮޖިސްޓިކްސްއާއި، މީހުން ސަލާމަތްކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް ހިމެނޭހެން "މެރިޓައިމް ސެކިއުރިޓީ ކޮލަބަރޭޝަން ރޯޑްމެޕް" އެއް އެކުލަވާލުމަށް ވަނީ އެއްބަސްވެފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ސައިބަރ ސެކިއުރިޓީއާއި ސަޕްލައި ޗެއިންތަކާ ގުޅޭ ޕެކްޓްސް (PACTS) އެއްބަސްވުމުގެ 3 އަދި 5 ވަނަ ތަނބުގެ ދަށުން ބޮޑެތި މަސައްކަތްތަކެއް ކުރުމަށް ވަނީ ނިންމާފައެވެ. އިންޑިއާގެ ހިއުމަން ސްޕޭސްފްލައިޓް ޕްރޮގްރާމަށް ޚާއްޞަކޮށްގެން އޮސްޓްރޭލިއާގެ ކޯކޯސް (ކީލިންގ) އައިލެންޑްސްގައި އައު ސްޕޭސް ޓްރެކިންގ ޓަރމިނަލެއްވެސް ވަނީ ޤާއިމުކޮށްފައެވެ.

މި އެއްބަސްވުމުގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް އަމާޒަކީ "ޒަމާނީ ދިފާޢީ ސައިންސާއި ޓެކްނޮލޮޖީގެ ރޮނގުން ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމުގެ އިންތިޒާމުތައް ހަމަޖެއްސުން" ކަމުގައި ވަނީ ބަޔާންކޮށްފައެވެ. މިއީ ގޮންޖެހުންބޮޑު ކަމެއްކަމަށް ފެނުނު ނަމަވެސް، ފާއިތުވި ފަސް އަހަރުގެ ތެރޭގައި އިންޑިއާއިން ވަނީ ދިފާޢީ ޞިނާޢަތުގައި އާދަޔާޚިލާފު ކުރިއެރުންތަކެއް ހޯދާފައެވެ. މީގެ ސަބަބުން އޮސްޓްރޭލިއާ ހިމެނޭހެން އިންޑިއާގެ ބައިވެރިންނަށް ގިނަ ފުރުޞަތުތަކެއް ވަނީ ފަހިވެފައެވެ. މިކަމުގެ ހެކިތައް، ހުޅަނގު އޮސްޓްރޭލިއާގެ ޕަރތްގައި ބާއްވާ އެކްސަސައިޒް އޮސްޓްރާހިންދު 2025 އަދި ބޭ އޮފް ބެންގޯލްގައި ބާއްވާ އެކްސަސައިޒް މިލާން 2026 އިން ފެނިގެންދާނެއެވެ.

އިންޑިއާގެ ދިފާޢީ ޞިނާޢަތަށް އައި އެންމެ ބޮޑު ބަދަލަކީ 2022 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހު ރަޝިއާއިން ޔޫކްރެއިނަށް އެރި އެރުމެވެ. ތާރީޚީ ގޮތުން އިންޑިއާއަށް އެންމެ ގިނައިން ހަތިޔާރު ފޯރުކޮށްދިނީ ރަޝިއާއިންނެވެ. 2014 ވަނަ އަހަރު އިންޑިއާގެ އިމްޕޯޓުގެ 80% ރަޝިއާއިން ޙިއްޞާކުރިއިރު، 2022 އާ ހަމައަށް އައިއިރު މި ޢަދަދު ވަނީ 50% އަށްވުރެ ދަށަށް ގޮސްފައެވެ. ޔޫކްރެއިން ހަނގުރާމައާއެކު ރަޝިއާއަށް އަމިއްލަ ޤައުމަށް ހަތިޔާރު ބޭނުންވުމާއި ހުޅަނގުގެ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން، އިންޑިއާއިން އަމިއްލަ އުފެއްދުންތައް އިތުރުކުރުމަށް މަޖުބޫރުވިއެވެ.

މި ބަދަލުތައް މިހާރުވެސް ދަނީ ފެންނަމުންނެވެ. ފާއިތުވި އަހަރު އިންޑިއާއިން ވަނީ 4 ބިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރުގެ ދިފާޢީ ސާމާނު އެކްސްޕޯޓްކޮށްފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ފިލިޕީންސަށް ބްރަހްމޯސް ކްރޫޒް މިސައިލް، އަރްމީނިއާއަށް ސަރފޭސް-ޓު-އެއަރ މިސައިލް، ވިއެޓްނާމަށް ހައި ސްޕީޑް ބޯޓު، އަދި މިޔަންމާއަށް ސެކަންޑް-ހޭންޑް ކިލޯ-ކްލާސް ސަބްމެރީނެއް ވަނީ ވިއްކާފައެވެ. އަދި އިންޑިއާގެ ކުންފުންޏަކުން ވަނީ މޮރޮކޯގައި އާމަރޑް ވެހިކަލް އުފައްދާ ކާރުޚާނާއެއްވެސް ޤާއިމުކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ކަމަކީ، އިންޑިއާގެ 145 އެކްސްޕޯޓަރުންގެ އެންމެ ބޮޑު މާކެޓަކީ އެމެރިކާކަމެވެ. އިންޑިއާއިން ދަނީ އެޕާޗީ ހެލިކޮޕްޓަރާއި، އެފް-16 ބޯޓު އަދި އެމް.ކިއު-9 ޑްރޯންތަކުގެ ބައިތައް އުފައްދަމުންނެވެ.

އިންޑިއާގެ ކުދި ކުންފުނިތަކުން މިސައިލާއި، ސެންސަރާއި، ޑްރޯން އުފައްދަމުންދާއިރު، އެމެރިކާ، ފްރާންސް އަދި އިސްރާއީލުގެ ކުންފުނިތަކާ ގުޅިގެން އަގުހެޔޮކޮށް އުފެއްދުންތައް ދަނީ އިތުރުކުރަމުންނެވެ. މިގޮތުން ދެކުނު ކޮރެއާގެ ހަންވާ އެރޯސްޕޭސްއާއި އިންޑިއާގެ ލާސަން އެންޑް ޓޫބްރޯ ގުޅިގެން އުފައްދާ ކޭ9 ތަންޑަރ (ވަޖްރާ) އާޓިލަރީ ސިސްޓަމަކީ ފާހަގަކޮށްލެވޭ މިސާލެކެވެ. ހަމައެހެންމެ، ސްޕެއިންގެ ސީ-295 ޓްރާންސްޕޯޓް ބޯޓު ގުޖުރާތުގައި އަދި އެމެރިކާގެ ވީ-ބެޓް (V-BAT) ޑްރޯން ތެލަންގާނާގައި އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތް ވަނީ ފަށާފައެވެ. ފާއިތުވި ފަސް އަހަރު ތެރޭގައި 78 އަށްވުރެ ގިނަ ދިފާޢީ ސްޓާޓްއަޕް އުފެދިފައިވާއިރު، މީގެ ތެރެއިން ގިނަ ކުންފުނިތައް އަމާޒުކޮށްފައިވަނީ ޑްރޯންތަކާއި ޖައްވީ ޓެކްނޮލޮޖީއަށެވެ.

އެހެންނަމަވެސް ގޮންޖެހުންތައް އެބަހުއްޓެވެ. ނިއުކްލިއަރ ޕްރޮޕަލްޝަން އަދި ޖެޓް އިންޖީނު ފަދަ މަތީ ފަންތީގެ ޓެކްނޮލޮޖީތަކަށް އެކްސްޕޯޓް ކޮންޓްރޯލްތަކާއި ބޮޑެތި ޚަރަދުތަކުގެ ސަބަބުން ހުރަސްތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. އަދި ޗައިނާއާއި ޕާކިސްތާނާއެކު ހިނގި ކުރިމަތިލުންތަކާ ގުޅިގެން ކުއްލި ގޮތަކަށް ހަތިޔާރު ގަންނަން ޖެހުނު ނަމަވެސް، ދިގުމުއްދަތުގެ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކަށް އިންޑިއާގެ ޕްރޮކިއުމަންޓް ނިޒާމުގެ ސަބަބުން ދަތިތަކާ ކުރިމަތިވެއެވެ.

މިފަދަ ގޮންޖެހުންތަކާއެކުވެސް، އިންޑިއާގެ ދިފާޢީ އުފެއްދުންތެރިކަން ކުރިއެރުމަކީ ބައިވެރިން އިތުރުކުރަން ބޭނުންވާ ޤައުމުތަކަށް އޮތް ރަނގަޅު ފުރުޞަތެކެވެ. ތަރައްޤީވަމުން އަންނަ ޤައުމުތަކަށް އިންޑިއާގެ އަގުހެޔޮ ހަތިޔާރުތައް ކަމުދާނެއެވެ. އަދި ޚާއްޞަ ބައިތައް އުފެއްދުމުގައި އިންޑިއާގެ ބޭނުންތެރިކަން އެމެރިކާއާއި ޔޫރަޕިއަން ޔޫނިއަން (މިއަހަރު އިންޑިއާއާއެކު ދިފާޢީ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކޮށްފައިވާ) އިންވެސް ދަނީ ބަލައިގަންނަމުންނެވެ. ޚަރަދުތައް ކުޑަކުރުމާއެކު އަސްކަރީ ޤާބިލުކަން އިތުރުކުރަން މަސައްކަތްކުރާ އޮސްޓްރޭލިއާ ފަދަ ޤައުމަކަށް، އިންޑިއާގެ ފުޅާވަމުން އަންނަ ދިފާޢީ ޞިނާޢަތާއެކު ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމަކީ ޙަޤީޤަތުގައިވެސް ބޭނުން ހިފަންޖެހޭ މުހިންމު ފުރުޞަތެކެވެ.

މި ލިޔުމަކީ ޑރ. ރާމް ސެތީ ފެލޯޝިޕްގެ 2026 އަދި އެންމެ ފުރަތަމަ އެވޯޑު ޙާޞިލުކުރި ދްރޫވާ ޖައިޝަންކަރު ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެކެވެ.

Ads by Ooredoo

މި ލިޔުމަށް 48 ގަޑި އިރު ވެފައިވާތީ ކޮމެންޓުކުރުމުގެ ފުރުސަތެއް ނެތް. މާފުކުރައްވާ!