ޕާކިސްތާނަކީ ސުލްހައިގެ މެދުވެރިއެއް ހެއްޔެވެ؟
އެމެރިކާ އާއި އީރާނުގެ ދެމެދުގައި އުފެދިފައިވާ ހަމަނުޖެހުންތަކުގައި މެދުވެރިއެއްގެ ދައުރު އަދާކުރުމުގެ ފުރުސަތު ޕާކިސްތާނުން ވަނީ ހިފާފައެވެ. ނަމަވެސް، ހަމާސް އާއި އިސްރާއީލާ ދެމެދު ސުލްހަ ގާއިމުކުރުމުގައި ގަތަރުން އަދާކުރާ ދައުރާ މެދު ސުވާލު އުފެދޭ ފަދައިން، ޕާކިސްތާނަކީ ވަކި ފަރާތަކަށް ނުޖެހޭ މެދުވެރިއަކަށް ވެވިދާނެތޯ މިހާރު ވަނީ ސުވާލު އުފެދިފައެވެ.
ފާއިތުވި މަސްތަކުގައި ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން ވަނީ ޕާކިސްތާނާ އެކު އޮންނަ ގުޅުން ވަރުގަދަކޮށްފައެވެ. ޕާކިސްތާނަކީ އެމެރިކާގެ ނޭޓޯއިން ބޭރުގެ މުހިންމު ބައިވެރިއެއް (MNNA) ކަމަށްވާއިރު، މީގެ ސަބަބުން އަސްކަރީ އެއްބާރުލުމާއި ވަސީލަތްތައް ހޯދުމުގައި އެ ގައުމަށް ހާއްސަ އިމްތިޔާޒުތަކެއް ލިބެއެވެ. 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ހޫނު މޫސުމުގައި، ޕާކިސްތާނުގެ އަސްކަރިއްޔާގެ އަސްލު ލީޑަރު ފީލްޑް މާޝަލް އާސިމް މުނީރު ވަނީ ކުރު މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ދެ ފަހަރަކު ވައިޓް ހައުސްއަށް ޒިޔާރަތްކުރައްވާފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ކްރިޕްޓޯ އިންޑަސްޓްރީ ފަދަ އާ ދާއިރާތަކުން ވެސް ގުޅުން ބަދަހިކުރަން އެމެރިކާ ވަނީ ޝައުގުވެރިކަން ފާޅުކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް، އިގްތިސާދީ އަދި އަސްކަރީ ގޮތުން ގުޅުން ބަދަހިކުރަން އެމެރިކާ މަސައްކަތް ކުރި ނަމަވެސް، ޕާކިސްތާނަކީ އިތުބާރު ހިފޭ ސްޓްރެޓީޖިކް ބައިވެރިއެއް ނޫންކަން އެ ގައުމުން ތަކުރާރުކޮށް ވަނީ ދައްކުވައިދީފައެވެ.
އޮކްޓޯބަރު 7 ގެ ހާދިސާއަށް ފަހު، ހަމާސްގެ މަންދޫބުންނަށް ޕާކިސްތާނުގައި މިނިވަންކަމާއެކު ހަރަކާތްތެރިވުމާއި، ޖަލްސާތަކުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުސަތު އެ ގައުމުން ދިނެވެ. ހަމާސްގެ ހާއްސަ މަންދޫބު ޑރ. ނާޖީ ޒަހީރު ވަނީ ޕާކިސްތާނުގެ ބޮޑެތި ހަފްލާތަކުގައި ޝަރަފުވެރި މެހެމާނެއްގެ ގޮތުގައި ބައިވެރިވެފައެވެ. އަދި އެމެރިކާއިން ޓެރަރިސްޓް ޖަމާއަތްތަކުގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ލަޝްކަރޭ ތައިބާ އާއި ޖައިޝޭ މުހައްމަދު ފަދަ ގްރޫޕްތަކާއެކު އޭނާ ވަނީ ފެނިގެން ގޮސްފައެވެ.
ހުޅަނގާ ދެކޮޅަށް ޕާކިސްތާނުން ގެންގުޅޭ ސިޔާސަތު 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހު ހިނގި 12 ދުވަހުގެ ހަނގުރާމައިގައި އިތުރަށް ސާފުވެގެން ދިޔައެވެ. އީރާނާއި އިސްރާއީލް-އެމެރިކާ ކޯލިޝަނާ ދެމެދު ހިނގި މި ކުރިމަތިލުމުގައި ޕާކިސްތާނުން ފާޅުގައި ތާއީދުކުރީ އީރާނަށެވެ. އީރާނުގެ ރައީސް މަސްއޫދު ޕެޒެޝްކިއާން 2025 ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓް މަހު އިސްލާމްއާބާދަށް ކުރެއްވި ޒިޔާރަތުގައި، ދެ ގައުމުގެ ގާތްކަން ވަރަށް ބޮޑަށް ދައްކާލިއެވެ. އިސްލާމްއާބާދުގެ މަގުތައް ދެ ގައުމުގެ ދިދަ އާއި ލީޑަރުންގެ ބޮޑެތި ފޮޓޯތަކުން ޒީނަތްތެރިކޮށް، "ޕާކިސްތާނާއި އީރާނުގެ އެކުވެރިކަން އަބަދަށް" ފަދަ ޝިއާރުތައް ބޭނުންކޮށްފައިވެއެވެ.
މި ޒިޔާރަތުގައި، ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި ޕާކިސްތާނުން ދިން ސާބިތު އެހީތެރިކަމަށް ޕެޒެޝްކިއާން ޝުކުރު އަދާކުރެއްވިއެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ ރައީސް ޒަރްދާރީ ވަނީ އީރާނުގެ "ހިތްވަރުގަދަކަމަށް" ތައުރީފު ކުރައްވާފައެވެ. އަދި އީރާނަކީ އިސްލާމީ އުންމަތުގެ "ތާޖު" ކަމަށް ޕާކިސްތާނުގެ ވަޒީރު ޖާމް ކަމާލް ސިފަކުރެއްވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން، އިސްރާއީލުން އީރާނަށް ނިއުކްލިއާ ހަމަލާއެއް ދީފިނަމަ، ޕާކިސްތާނުން އިސްރާއީލަށް ނިއުކްލިއާ ހަމަލާ ދޭނެ ކަމަށް އީރާނުގެ އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވި ވާހަކަ ޕާކިސްތާނުން ދޮގުކުރި ނަމަވެސް، މީގެން ދޭހަވަނީ ދެ ގައުމުގެ ގުޅުން އޮތް މިންވަރެވެ.
2026 ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި ވެސް މި ކަންކަން މިގޮތަށް ކުރިއަށް ދިޔައެވެ. އީރާނުގެ ސަރުކާރުން އާންމުންނާ ދެކޮޅަށް ހިންގާ ލޭއޮހޮރުވުންތަކުގެ ރިޕޯޓްތައް ފެންމަތިވެފައި ވަނިކޮށް، ޕާކިސްތާނުގެ ދިފާއީ ވަޒީރު ހަވާޖާ މުހައްމަދު އާސިފް ވަނީ އީރާނަށް ތާއީދު އޮތްކަން ތަކުރާރު ކުރައްވާފައެވެ. އދ. ގެ ހިއުމަން ރައިޓްސް ކައުންސިލުގައި ވެސް ޕާކިސްތާނުން ވޯޓު ދިނީ އީރާނާ އެއްކޮޅަށެވެ. އަދި 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މާރިޗް މަހު އެމެރިކާ-އިސްރާއީލްގެ ހަމަލާއެއްގައި އީރާނުގެ ރޫހީ ލީޑަރު އަލީ ހާމަނާއީ އަވަހާރަވުމާ ގުޅިގެން، ޕާކިސްތާނުގެ ބޮޑުވަޒީރު ޝަރީފް ވަނީ އެއީ "ޝަހީދުވުމެއް" ކަމަށް ސިފަކުރައްވައި ތައުޒިޔާ ވިދާޅުވެފައެވެ.
މި ހުރިހާ ކަމަކަށް ބަލާއިރު، އެމެރިކާ އާއި އީރާނުގެ މައްސަލައިގައި ޕާކިސްތާނަކީ ވަކި ފަރާތަކަށް ނުޖެހޭ މެދުވެރިއަކަށް ވެވިދާނެ ކަމާ މެދު ބޮޑެތި ޝައްކުތަކެއް އުފެދެއެވެ. ޕާކިސްތާނުން އިސްކަންދެނީ އެމެރިކާއާއެކު އޮންނަ ސްޓްރެޓީޖިކް ގުޅުމަށްވުރެ ބޮޑަށް އީރާނާއެކު އޮންނަ ފިކުރީ އަދި ސަރަހައްދީ ގުޅުމަށެވެ. އެހެންކަމުން، ޕާކިސްތާނަކީ މެދުވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ބެލުމުގެ ބަދަލުގައި، އެ ގައުމަށް ދީފައިވާ "ނޭޓޯއިން ބޭރުގެ މުހިންމު ބައިވެރިއެއް" ގެ ދަރަޖަ އަލުން މުރާޖައާ ކުރަން ޖެހެއެވެ.
މިނިވަންކަމާއެކު ހިޔާލު ފާޅުކުރުމަކީ ކޮންމެ ޖުމްހޫރިއްޔާއަކަށް ވެސް މުހިންމު ކަމެކެވެ. "އެމެރިކަން ތިންކާ" ގައި ޝާއިއުކުރާ މިފަދަ ލިޔުންތަކަށް ތާއީދުކުރައްވާނަމަ، އަޅުގަނޑުމެންގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ތިޔަބޭފުޅުންނަށް ވެދެއްވޭނެ އެންމެ ކުޑަ އެހީތެރިކަމެއް ވިޔަސް ފޯރުކޮށްދެއްވުން އެދެމެވެ.
